FALSTAFF NA BRETEMA

SOBRE OS LOCALISMOS

2010-11-29T18:21:00.006Z

Comprendan, meus adourados, que non debo alonxarme en exceso do meu autoimposto silencio. Contodo, e seguindo ao primeiro beatnik da Cristiandade, Santo Ero da Armenteira (que, como sabedes, ficou a ouvir o meritorio canto dun paxariño na horta do Mosteiro, e pasáronlle cen anos), aínda non logro permanecer impasíbel perante a beleza do canto.

E se o canto é proferido por algún paxaro de xirifeira plumaxe, haberedes ser solidarios coa miña curiosidade. E dado que o paxaro é, neste caso, todo un Santiago Rey Fernández-Latorre, pois nada. Reproduzamos as súas palabras, e que o eco das mesmas leve a cadaquén a tirar as súas propias leituras.

A min, de feito, vanme levar de novo á Armenteira, por certo, tan local.

"Los localistas, pese a estar tan alejados de la hermosa idea de Galicia, llaman continuamente a las puertas oficiales para arreglar sus cuentas. Como si se les debiese algo por sus intentos de destrozar el país. Quizá unas normas claras, marcadas por la realidad del mercado, permitiesen prescindir de tantas pequeñas ambiciones y poner orden en un sector donde un buen número de cabeceras inviables, convenientemente asistidas con ayudas públicas, inflan el mercado de la prensa gallega como una burbuja a punto de estallar".

(Tirado de Galicia Confidencial). Poden consultar o artigo aquí.

O CUARTO DE ISAAC

2010-01-12T17:07:00.005Z

Ven na portada do Xornal de Galicia de hoxe. Unha fotografía de Tamara de la Fuente. Non é unha cela. Non en sentido estricto. Unha cela suponse lóbrega, invadida da humidade e negada da luz. Unha cela observa, con rigor, as regras da austeridade, da espartana condición. E contodo, abeira a cela un lugar para a quentura dos místicos, retorcendo a súa fé en carnal solaz de espírito e fluídos, destilados ambos, ao cabo, na palabra lírica.

Non é, xa que logo, unha cela. É, apenas, o lugar onde moraba Isaac Díaz Pardo. A forza creativa, a iluminación artística sobrevivinte a Luis Seoane. O encargado de botar sobre os seus febles ombros, un herdo tan pesado. Hoxe, consumada a traizón, os conxurados agochan as súas facas alagadas en sangue.

É un golpe, por agardado, non menos sentido. O home, contodo, repón o seu rostro enrrugado, virado sobre sí propio polos anos e o acedo escepticismo. Aperta as queixadas e abandona o Instituto Galego de Información, o único lugar do imenso patrimonio material do Grupo Sargadelos no que aínda se lle permitía residir, nas suntuosas condicións que vides de observar.

O legado permanece. En mans lixadas, ben certo é, mais é esa unha tónica á cal os habitantes (non sei se apenas residintes) neste País vímonos afacendo. A prometéica obra de toda unha vida esparexe por toda a nación que a inspirou. A retirada, o afastamento, a purga do seu demiurgo creativo non é máis do que unha outra mostra do traballo da lóxica mercantil: O vello é un estorbo, que impede a optimización do beneficio. Outra cuestión sería a valorización do efeito que a desaparición da familia Díaz Pardo do Grupo suporía para a conta de resultados do mesmo. É máis que probábel que o afastamento do que vén sendo a cerna artística de Sargadelos e O Castro supoña unha deriva que acabe por afastar o proxecto e a súa liña estilística das orixes, reformulándoo de maneira indisimulada cara a unha orientación -orfa de dirección de Arte- condeada a caída no kistch. A consecuencia última? A desaparición dunha das "Etiquetas" por excelencia da Arte Galega como estrutura empresarial, e a extinción do derradeiro vestixio vivo das vangardas europeas (probábelmente co Cabaret Voltaire?).

A instantánea do cuarto de Isaac vacío é unha labazada na conciencia da sociedade galega. É un exabrupto que conculca o que fomos, o que somos e o que aspiramos a ser. Sen a presenza do homiño de bíblicas dimensións (non só antroponímicas), o cuarto de Isaac devén, finalmente, a cela que nunca foi.

Infelizmente, non dei coa autoría da magnífica fotografía que ilustra esta postaxe.

COMPETIR CO MAR

2009-12-16T18:56:00.006Z

"Como vas competir co mar?"

Así fixaba posición Manuel Rivas o outro día, na véspera da súa incorporación á Real Academia Galega. O Rivas ten sido sempre un home de xestos. Un usuario intelixente da simboloxía. Pediu a Academia celebrar o acto da súa investidura como novo membro no vello cárcere da Coruña. Todo un xesto. Reivindicar o sofrimento, a negación do home, a cruel tortura da privación da liberdade mesmo á beira do mar, o máis grande libertario.

Rivas fiel as vítimas que protagonizaron os seus máis brillantes momentos literarios (A lingua das bolboretas, O lápis do carpinteiro, Os libros arden mal,...), disposto a reclamar para sí un edificio estigmatizado pola súa funcion de reclusión e -non hai tanto- de espazo da persecución, o odio e o asasinato.

O caso é que , unha vez soubo que o acto tería lugar no Paraninfo da Universidade da Coruña (que goza dunha espectacular proxección sobre a Ría e as rudas costas de Oleiros, incomprensíbelmente coberta por un enorme pano que a nega), pediu que se correse o telón. Que a tea dése paso ao ceo e mar da Coruña. Alguén, no seu lugar, tería sopesado os riscos: O persoal é proclive a obviar a palabra para naufragar na imaxe. Onde outros verían un problema, o Poeta atopou un pear. A palabra navegaría sobre o ceo, sobre as verdes augas que pelexan por alagar o Dique de Abrigo, tan só por lle beixar os pés á Illa de Santo Antón.

E o caso é que o telón correu. A luz alumeou o Paraninfo, e un quere crer que cegou os ollos da Academia, que velou películas fotográficas (iluso Falstaff, abxurador da era dixital) para fundir preconceitos, cadáveres e inercias suicidas.

O voso Falstaff non tivo ocasión de asistir. Nin sequera de ler o discurso na súa totalidade. Contodo, os extractos semellan ter atinxido a maxia que apenas uns poucos teñen logrado. É probábel que as ingrávidas ánimas de Otero, Valle-Inclán ou Otero susurraran cómplices nos ouvidos do Manuel, do neno de Elviña espido ao mundo, a esa Coruña lonxana, e ao tempo tan á man (aí comezan Os libros arden mal, e quere un crer que non por acaso).

Digamos que unha melodía só audíbel nos corazóns (ao cabo, vísceras) se tanxeu na Coruña. Unha melodía de antiga dignidade, de esperanza e de cuestión. A cuestión que só o auténtico intelectual está disposto a asumir, mesmo a costa da estabilidade da súa propia figura.

O Poeta cinxiu de novo o toxo coa florida chorima, esa fera vulva amarela e indómita. Levou os aneis que lle devolvían o arreguizo dos oitenta, lembrou aos seus, teceu compromisos e posíbelmente, encanto a audiencia distraía o ollar na procura do Seixo Branco, fechou os ollos e soñou con Lois Pereiro.

A Cidade da Coruña, no entanto, afeita á brocha gorda dos tendeiros, abandonou a clandestinidade para escoitar ao seu Flautista de Hamelin. Él, correu os panos, deixou que a luz abrasase as cadeiras e berrou: "O rei vai nú".

Confiemos en que a nosa Vecchia Signora non sexa quen a limar as aristas do neno que enredou nas silveiras do Castro de Elviña. Desde logo, as espiñas do toxo que levaba na man, parecían toda unha declaración de intencións.

Fotografía de Fran Martínez, publicada na Opinión de A Coruña.

O SEGREDO REVELADO: FALSTAFF NA BRÉTEMA

2009-11-13T18:19:00.003Z

Ben, miñas e meus caros. Os tempos son chegados. A quentura do voso afecto fai que hoxe, propicio ao recollemento encanto os ceos esvacían aí fóra, sexa o día máis acaído. Teño escoitado as vosas preguntas, unha e outravolta: Como é posíbel que coexistades nese blog teu dúas persoas tan diverxentes, tan antagónicas? De que xeito logrades atinxir acordos, uns mínimos transitábeis que vos permitan manter certo diálogo, unha digna coerencia?.

Inxenuas e delirantes cuestións, meus indómitos lectores. Condicións tais están presentes en non poucas relacións humanas, ben de amizade, ben de parella. Non é por acaso tal característica inherente ao extraño xeito no que os fillos de Eva tendemos a agruparnos?. Pois ben, dado que hoxe o temporal ameaza mesmo con arrincar do seu pé aos meus coitados carballos (por certo, bravamente aferrollados á terra, malia ter cada vez menos a ver con ela), síntome amábel e proclive ao voso afán, así que falarei.

O Teatro, miñas e meus caros. Eis o segredo último do voso Falstaff, permanentemente esvaído na súa (nas súas) brétema/s. Non entremos en disquisicións metafísicas, que a nada conducen. O Teatro tenme dado a vida, dunha ou outra maneira. Ten sido él o que ten soterrado as miñas máis espúreas arelas de humano do común, para exaltar aquelas outras que se cadra, eran as únicas que merecían en verdade tal categoría.

Destarte, a duplicidade, a bipolaridade, teñen mudado corpo e espírito. Venme á cabeza aquela divina simbiose atinxida pola sacra trindade que explicaba, hai máis de corenta anos, o cura de Orto ás vellas da parroquia. Dicíalles o insigne crego que a Santísima Trindade era talmente como a nabiza, o grelo e máis o nabo: Tres cousas distintas e a mesma cousa.

Folga dicir que as vellas freguesas, abraiadas perante tanta sabedoría empírica (unha intelixencia ben feminina, por certo), adorábanno.

Pois iso, miñas e meus. Tirando dos clásicos popularizados con tanto éxito polo maxisterio eclesiástico rural que con tanta pillaría me tranmitira o meu avó Henrique, direivos que en verdade, o voso divertido e fermoso Falstaff e o gris e neoplatónico oficinista traidor á vida sonvos, en realidade, unha mesma voz, un mesmo ollar, por veces necesariamente estrábico, mais,..

E como? De que maneira conseguir a expresión unívoca de realidade tan plural, tan diversa? Pois ben, á marxe de conxugar neuras varias, terá sido a transformación, o Teatro, a necesidade de berrar no centro da Praza o que un sente cando se consome nas sombras. Velaí o segredo final: O xeito. O xeito no que o facer, e de facelo con xeito.

Perante os vosos académicos ollos, ten lugar a transformación: Ide e multiplicádevos. Os feitos constrinxen a nosa realidade (así dicía o Poeta, neste caso Tagore), que subxugada sobe a se recluír nos faiados da negación e o desespero.

Así que optemos por abandonar as humidades neste día de acabamento climático. Facede como o humilde artesán que xunta estas letras para vós, sen coñecer apenas os vosos rostros. Pintádevos de cores e deixade o voso Falstaff saír fóra, ben lonxe, alí onde ninguén o poda capar.

CLOACAS E CAMPANARIOS

2009-10-13T17:22:00.008Z

O xornal A Nosa Terra publica unha entrevista a Shirley Mangini, Profesora de Literatura Española na Universidade Estatal de California e escritora especializada nas intelectuais femininas da Segunda República e o Franquismo. Nesa entrevista, Mangini fala de Maruxa Mallo, sobre a que está a piques de publicar unha biografía, e o que dí, non sei se sorprende, mais non deixa en absoluto indiferente. Para alén de ser unha magnífica artista plástica, coetánea de pintoras magníficas como Tamara de Lempicka, Tarsila do Amaral, Frida Kahlo ou Angeles Santos, Maruxa fora unha muller dotada dun contundente físico e dun firme carácter. Estes factores, unidos ao seu desexo de expremer a vida como un limón acedo e fresco, fixeron, segundo narra Mangini, que o peso da súa obra pictórica e a súa enorme influencia na Arte da Segunda República, o protagonismo ao que por mérito se facía acreedora, ficase soterrado baixo a habitual serie de repugnantes preconceitos. Vexamos:

"Fala vostede de que no triángulo Lorca-Buñuel-Dalí, ela sería unha cuarta presenza que co tempo se ocultou.

O exilio é a principal razón dese esquecemento, pasoulle a outros moitos exiliados. Pero Maruxa Mallo foi tamén especial porque ela quixo apuntarse á loucura dos anos das vangardas e foi moi escandalosa. Tiña moitos noivos, deitábase cuns e outros e á hora de verdade a Maruxa afastárona tamén das súas memorias. Atopas algunhas frases en La arboleda perdida de Rafael Alberti, unha ou dúas liñas nas memorias de Pablo Neruda e noutros amigos, como Buñuel, nada. Na mocidade, Maruxa era unha muller de libertinaxe e había que excluíla. No fondo destes homes liberais e de vangarda había tamén o puritanismo ante a muller.

Para ela a promiscuidade foi un estigma e nos homes virtude.

Algo así.

Sitúaa no paradigma das modernísimas. Que quere dicir iso?

Se utilizo ese paradigma é porque foi unha muller que se meteu a fondo no mundo da vangarda, de maneira diferente a como puido facer María Zambrano, que estivo en todos os grupos intelectuais de Madrid nos anos 20/30, pero mantendo a súa independencia. Maruxa era modernísima no sentido da vida tola, integrada en todo aquel frenesí, pero tamén impresionando moito a súa personalidade nos seus contemporáneos. Se les a prensa de finais dos anos 20 e os 30, os maiores críticos de arte e diferentes escritores, falaban da súa obra con admiración pola orixinalidade, de García Lorca a Josep Plá e outros moitos. Impactou moito nesa época, pero ao borrala por “mala muller” deformouse a súa imaxe.

A outros perdonábaselle a excentricidade, como a Dalí, pero a ela pasoulle contas.

Na época que estivo na cima da fama non falaban dela como muller entolecida, iso é máis da prensa cando regresou a España, sobre todo despois da morte de Franco, que a descreben como mascota da xeneración do 27. Non era tal, pero como se presentaba tan estrafalaria, tan enfeitada, no posfranquismo pensaban nela como un esperpento. Mesmo así cando valoraban os seus cadros a cousa mudaba, sobre todo despois da grande exposición do CGAC en Santiago de 1992. Houbo un abalar entre o éxito da súa obra dos anos 20/30 e o que consegue despois nos anos 80/90, cando xa está internada nunha clínica. Pérez de Ayala e Fernando Huici, os comisarios da exposición que agora está en Vigo, estarían entre os seus grandes admiradores."

En definitiva, que os tolos anos vinte (esa xeración beat tan morna) da Institución de Libre Enseñanza, as Misiones Pedagógicas, as Vangardas, o Surrealismo, O Amor Libre, etc. , desenvolven toda a súa trevoada de liberdade para ao cabo, retirarse como a maré, deixando a Maruxa ao descoberto, ferida e espida sobre a area. Todos, de Buñuel a Dalí, a darlle as costas do xeito máis dooroso, através do ocultamento, da súa desaparición ao cabo dos anos, de calquer caste de memorandum no que se lle fixer xustiza (quizá a excepción de Alberti -citado por Mangini- ou Pla; outros, como Lorca ou Hernández, que a amara profundamente, non tiveron tempo).

Quizá o único que aínda consola é saber que por riba da mediocridade moral de quen consciente ou inconscientemente pretenderon xulgala, Maruxa Mallo ocupa xa o espazo que lle corresponde na História da Arte, tomando parte dese inxente número de mulleres que no primeiro terzo do século XX pisaron con fereza as lousas da vella Europa para devorar a vida e as convencións que alguén lles impuxera, e que permanecían intactas desde Trento.

Pouco despois, o Ogro do feixismo pretendería retomar as rédeas. Os que esqueceran citar a Maruxa habían lembrar, desde o exilio, que ningunha liberdade é real se non inclúe a muller. José Afonso haberá de plasmalo unhas décadas despois:

"Mulher na democracia não e biombo de sala"

ACABAREDES NUN XARRÓN

2009-10-12T09:16:00.007Z

Hai momentos nos que a imensa roda da vida colle pulo e larga unha rápida pedalada. A súa inercia, sabedes, ameaza con sepultarnos, con privarnos do esencial e devolvernos á cordura; a sacralizada cordura, por veces tan inerme como absurda.

E non, miñas e meus argonautas cicelados do salitre e os feros ventos da viaxe: Cordura, a mínima para nos manter vivos, humanos e alimentados. Reservemos tamén para nós o íntimo espazo para a rebeldía (ou, se tanto nos proer, mesmo fagámola pública). Convoquemos o vello espírito indómito das enormes chairas que cabalgaran os sioux e os cheyennes, sen que ninguén puidese distinguir onde remataba o equino e comezaba o home.

Paixón, criación, arelas de respirar, alento para poder voltar novamente á vida sen sentir o afogo nos pulmóns, a visión deformada polo filtro que nos impón a mansedume, a invisíbel rédea dos benpensantes.

Sexamos "Giralunas", e non perdamos o metálico e libertario escintiar da lua, simplemente por respeitar a súa antiga lei.

Fermosísimo tema de Sidonie, ao que ten posto imaxes un deses inspirados video criadores que vagan por Youtube baixo pseudónimo de TicoyRorro.

ALTO GOZO OU ACOUGO INDOLENTE?

2009-10-05T15:29:00.008Z

"Aquel que se sinta impregnado da propia estimación, preferirá vivir brevemente no máis alto gozo que unha longa existencia en acougo indolente" (Aristóteles)

Ah, rapaces!. Así que, logo de todo, tratábase diso! O exceso de autoestima é o que nos conduce a zugar a vida como se dun dixestivo a base de baias destiladas e quinina se tratase. E eu, que de destilacións non entendo, mais sí dos seus benditos resultados, confeso o meu estupor.

E non será porque careza eu de sintonía co vello heleno, ao que tanto aprezo teño, malia a miña tradicional deriva neoplatónica (que lle vou facer! Un mal do ar como calquer outro). Será máis ben porque surxen ao meu paso algúns contrasentidos, ao matinar sobre a súa sentenza.

A actitude da que fala Aristóteles semella ao do home ou muller novos que manexan un egotismo básico, sen sofisticar. Ese fermoso e vacuo aforismo do "Live fast, die young" (para que aborrecer co do fermoso cadáver?) quizá sustentaría a opinión do sabio, mais ah!! e o que acontece cando os anos pasan e o pozo da autoestima sobarda?. Xa que ben certo é que é difícil convivir con esa imaxe que, desde o espello, teima en en afirmarse como parte de nós, como nós mesmos.

O paso do tempo torna as nosas paixóns baixezas, e o veo da mocidade que todo magnificaba, agora retira a súa grei, para nos deixar esvaídos ante o inverno do noso descontento. O que se fixeron aqueles músculos, aquelas carnes rexas baixo a tensa pel?. O espello teima en devolvernos a verdade, mais contodo, velaí que é entón onde se descobre ao auténtico suxeito vítima da feroz autoestima. Pois que é na idade respeitábel onde aqueles que manteñen a autoestima son en verdade inasequíbeis ao desalento. Son eles os que transitan polos eidos do absoluto, probabelmente cos prosaicos accesorios da liposucción, o exercizo homicida ou o emprego de milleiros de cremas, óleos e tratamentos, mais satisfeitos, inzados de luz, ofrecendo estomballados nos parques os seus corpos ao firmamento.

Aristóteles viviu unha idade de mozos desangrados, de peitos posuídos polo imbatíbel narcótico da mocidade. É lóxica a autoestima dun Doríforo, unha Afrodita ou un Torso do Belvedere (mesmo sen cabeza, ou quizá precisamente por iso), mais ah, miñas e meus caros. Os verdadeiros paladíns da autoestima son aqueles que a conservan, abrazando felices a "longa existencia en acougo indolente", contra vento e maré. A medicación, as terapias, as dietas e a psicoanálise termarán de nós cando a epiderme ceda á gravidade. E que chova!!.

MOTIVACIÓN E NOVA ECONOMÍA

2009-10-04T13:50:00.005Z

Tirado do filme "El año de la garrapata" (estreado tamén como "O ano da carracha", pero non logrei dar coa versión galega en You Tube).

Unha boa mostra dos gorentosos meles que agardan á nosa precaria mocidade nesa casa de tolos chamada "mercado laboral", e que importa os máis absurdos métodos de motivación anglo-saxóns e orientais.

OUTONO; UN AGOIRO PORTUENSE

2009-09-28T20:20:00.004Z

Velaí o Porto. Esvarando con lixeireza as súas roupaxes de cortesá atacada polo infame bacilo de Koch, para bañar o seu corpo espido nas augas do Douro. Ah, Marguerite Gautier, doente das néboas do sentimento!.

Xa vedes, miñas e meus caros. Tirando de fondo de armario para atopar esta pequena instantánea da fermosísima Cidade que dá nome a Portugal. Ou non foi éste o Portus Callaeci, o Porto dos Galaicos, o País das brétemas nas que aínda se perde o meu devagar?.

Outono trae de novo os rituais da melancolía. Este ano, con algunha pequena novidade. Algún pequeno trasno de ollos ceo recolle landras para amorealas en pequenos e inestábeis milladoiros. Ás veces, coberta pola impunidade, plántaos nos lugares máis extraños, e algún pequeno carballo indesexado abrolla á intemperie das primeiras xeadas. Folga calquera reprobación. Ese ollar de auga non admite cuestións tan absurdas,...

E contodo, Outono trae tamén a lembranza dos Outonos que o precederon. Sperelli e Portugal, como un fidalgo prolongamento de sí propio. Os paseos pola Baixa, a Ribeira, a Praça da Universidade, o Museu Romântico, as extraordinarias livrarias, fechadas sobre sí como pequenas e delicadísimas flores de doce aroma,...

Quizá haxa vagar para unha pequena fuxida este Outono. Que Sperelli bruna a súa coiraza e os seus trebellos. A húmida Cidade do Río de augas escuras quizá, despois de todo, agarde aínda por nós...

Desta volta, tentaremos non esquecer o paracetamol.

IGUALAR AOS DEUSES

2009-09-23T16:17:00.002Z

A única maneira de igualar aos deuses é ser tan cruel coma eles. Así fala Camus por boca de Calígula, e quizá sexa certo, despois de todo. Ollade se non ao voso magoado Falstaff, pechado no verde cárcere dunha quinta dos eidos mariñáns, por unha pavorosa parella de urbanitas desorientados. Fállavos a pretensión de divindade que incluía a cita? Pois supoñámola. Despois de todo, a que obedece fuxir do balbordo caldo primixenio da Cidade para caer no adormecemento da Terra? Estou certo de que estes infames deben aspirar en segredo á construción dun seu Olimpo/Pindo particular. E eu, transmutado en indefensa cobaia, á mercede da xeada e dos indisimulados risos dos indíxenas, que fican de boca aberta ao ver os meus volumes en forzoso movimento.

Ainda por riba, os extemporáneos calores danme sofocos... Ouh, pobre Falstaff, co que ti fuches, e padecendo agora confinamentos máis crueis que os do pequeno corso. Sí, xa sei... Habedes dicir que polo menos ninguén verque escuros venenos no meu prato... Non é veneno abondo terme afastado dos tan precisos vicios que constitúen o centro da miña existencia?.

Enfín, miñas caras e meus caros. A tarde é fermosa, despois de todo, e algún que outro paxaro impertinente ensaia sorprendentes arias de extraño Setembro. Sairei a camiñar, dado que os meus carcereiros ameazan cunha aspiradora desde o fondo do corredor. Será preferíbel vagar polas incertas corredoiras, que renderme tan axiña,...

Imaxe: Cartaz do filme de Ingmar Bergman "Amorodos salvaxes".

VOLTAR: ÉXODOS RURAIS E DEPRESIÓN IMINENTE

2009-09-21T18:59:00.010Z

Non, meus caros e miñas caras. Non caerei no tango. Non hoxe.

Digamos que o voso Falstaff leva todo o verán non precisamente estomballado, que boa falla que faría, senón ocupado en mil e un traballos de diversa índole. A xenerosa prole que , como sabedes, acolle as miñas carnes abondosas, trasladou a súa ubicación da Herculina Cidade até o universo rural.

Hei dicir que, como é lóxico, un espírito ceibo coma o meu evidenciou a súa frontal oposición. Despois de todo, pertenzo aos ares cosmopolitas, ás intrigas e misérias vilegas. Sonvos fillo do burgo, que lle vou facer!!. Mais, ah, esta banal e infantil xerazón de urbanitas con vacío existencial acabará por arruinar a miña creatividade. Arrástraos a síndrome da deserción do arado, aínda que eles aínda pensen en cálidos seráns a pasar a cortadora da herba encanto escoitan o MP3. E os vinilos a coller mofos variados no trasteiro. Enfín,... a familia contemporánea, foxo onde toda a absurda inocencia converxe.

E o caso é que aquí estou, confinado nalgún lugar illado do hinterland coruñés, alá onde cantan merlos, enormes landras bombardean aos escandalosos grilos e a vexetación mostra unha insaciábel concupiscencia efervescente. Confeso ser posíbel que esta retirada sexa quen a sanear os meus fígados e estómagos (a família ameaza mesmo con asignarme tarefas!!), mais, e a miña saúde mental?. Os clásicos de signo agrícola xamais lograron consolarme, así que véxome obrigado a retomar o contacto convosco, se é que catro meses despois aínda estades aí. O tempo dirá.

Imaxe de Horst Stasny

BELEN REGUEIRA E A VERDADE

2009-05-04T18:29:00.002Z

As ocasións nas que un recebe unha distinción e, lonxe de se deixar á autocomplacéncia, teima en aferrar-se á coeréncia, á inaplacável verdade, absolutamente incompatível coa simulación, coa cinismo, coa arte de calar para non perder.

Belén, todo simpatia, todo coraxe, fai gala do mellor de nós. Asemade, podemos ver entre o público que a escoita, a indiferéncia e até "mosqueo" de non poucos dos que asisten ao acto, que furtan os seus aplausos, ollan cara outro lado, ou ben pertencen á que será a nova dirección da RTVG, aquela que quizá mañá mesmo teña a opción de decidir o futuro profisional da própria galardoada (que adoito ten acreditado a súa exceléncia).

Será posível que a crise sexa quen de extraer de nós esa valentia da que tanto precisamos?.

A miña admiración e o meu máis cálido agradecimento.

ESCAPADA AO ROSALIA, NA PROCURA DO LUCIFERINO RUIBAL

2009-04-16T18:14:00.005Z

Onte puiden pór terra por méio e largar cabos desta infernal família coruñesa que me acolle. Como vedes pola escasa periodicidade das postaxes, isto ten lugar en raras ocasións, así que desculparedes que non me sinta culpábel.

Dicia, pois, que puiden dirixir así as miñas graxas e adipos vários até o Teatro Rosalia Castro (seica xa non é "De" Castro, como antano, por razóns sesudas, ou por mera fidelidade á realidade. Algo, por outra banda, non tan extrano. Se a nosa Poeta Nacional é muller -"rara rareza" universal-, que menos que endosar-lle un "de" no apelido, non vaia ser que fique coxa).

Alí, o Sr. Ruibal era novamente homenaxeado (vai camiño de Caneiro, na caricatura "Acaparatourdeprix" que lle en tempos lle fixera o Suso Sanmartim) nun programa do Diário Cultural da Rádio Galega ao vivo, pola obtención do Prémio de Teatro Radiofónico, que o público e xurado do devandito programa lle concedeu hai uns quince dias -fálla-me a memória desque pecharon a fábrica do Bio-Fósforo Ferrero-. Así, o bardo de Andrés Gaos e o seu non menos satánico acólito César Candelas (todo un polifacético showman de fasquia irónica e canalla -mágoa que sexa membro da secta Dylan con cargo e todo-) fixéron-nos pasar un alegre momento. Houvo música excelente a cargo de Aló Django, con gipsy jazz acústico do bon - con claquet (sapateado) e todo-, e tamén representacións parciais (máis ben leituras dramatizadas) das obras finalistas, para alén das intervencións do Editor (Xerais), Responsábel do CDG e resto de finalistas (Paula Carballeira e Eva Freixeira).

Puiden coincidir por alí con algún membro do clan casahamletiano (Miguel Castelo, debullando un par de interesantes proxectos para curtametraxes documentárias), e vates entregados á gamba con gabardina (podia ser a viola de gamba tan amada por Sperelli, pero xa sabedes que os poetas tamén teñen momentos de febleza), como o Suso Pensado.

Así que apenas un pequeno momento para congratular ao autor do 50% de "Peter Buckley", que me arrincou un compromiso de implicación titiriteira (aos meus anos e horas de vóo, e aínda caendo!!!), e saudar á família do ínclito, para logo, acubillado na tímida noite coruñesa, enfiar as costas da Agra conducido por Pensado o pastorizán, que segue tecendo discurso literário, fiel ao seu aprezo pola beleza.

En definitiva, se á velada unimos a oportunidade de ver xesticular e tomar vida carnal ás hipnóticas e fermosísimas voces de Ana Romaní e Anxo Quintela que decote me arrolan, pois que lle imos pedir. A cinsenta ten que se retirar cedo, que estas lérias entre semana é o que teñen, e caso contrário, acabaria convertida en bocoi esvencellado.

Enfín, que parabéns aos gañadores e organizadores do acto, e que teña continuidade.

Fotografia de Patrícia Santos

A CLOACA CENTRIFUGA

2009-03-30T16:39:00.007Z

Lembrades aquela vetusta canción de Silvio Rodríguez? Aquelo de "La tolerancia es la pasión de los inquisidores"?. Sempre me parecera verborrea totalitária. Unha razonadísima xustificación para a prática da intoleráncia. Imaxinava ao Silvio constroindo consignas, deslizando os seus finos dedos sobre as cordas da guitarra, baixo trinta graos de forno tropical, pensando en Mariana, que queria ser canción, encanto o seu rabo (característico de todo vástago luciferino, non pensedes mal) abaneava na procura da brisa.

Sempre me pasaron cousas así. Nos tempos nos que me correspondia entregar-me ás verdades absolutas e gozar da miña própria intransixéncia, resulta que sempre me proeu ese condenado verme da responsabilidade, esa absurda contención xenética para abandonar-me ao placer de ser cretino. Non era ese acaso o meu direito? Pois ben; en vez de escoitar a Silvio e voar, decantar a seiva tardoadolescente ou bordar escarapelas no meu peito inxel, dediqueime, como aquel suxeita loureiros do César, a susurrar as palavras malditas durante a apoteose triunfal: "lembra que só es un home".

Así, procurava incansável mensaxes satánicos e totalitários nas arañeiras de vidro das letras do cubano (efectivamente, tiven unha época universitária ben triste). E o caso é que, por máis que me doa, os anos téñen-me obrigado a admitir que, efectivamente, e para alén das miñas cautelas, a toleráncia adoita ser paixón dos inquisidores, ou que son éstes os que con maior frecuéncia invocan os seus desígnios.

Pois que totalitarismo non enfeita a súa posta en cena cos adovios das grandes palavras, das elevadas causas?. Nengún. E se cadra erren. Quizá a invocación do maligno ainda atesoure engados que arrastren multitudes, aínda que só sexa por mor da novidade (tanta presunta bondade xa fede, non sí?). Enfín, que, mutatis mutandis, aqueles que enchen a boca de liberdade é porque a están a expulsar dos seus cerebros. É dicir, que de tanto lanzá-la ao vento, non lles ficou nengunha dentro. Será posível tal horror!!!?????.

Alguén tivo a ideia nun escritório, nun plató, nun brain storming de camariña eleitoral, ou nas toilettes de algún lóbrego local. Logo, o deseño, o desenvolvimento e a proxección pública, acompañada da conivéncia dos ilustres palmeiros mediáticos, os culpáveis beneficiários naturais e a anestésia xeral que adormece as nosas mentes. de cidadáns de ben... Tanto ten que falemos do noso máis prezado e valoroso ben común. O caso é que os tolerantes, para entusiasmo da caverna e algún que outro colono en comisión de servizo, acadan tan inquisitorial paixón, que atinxen o delírio de pretender a escolla livre onde non existe a opción. E todo isto antes de encetada a Semana Santa, e con linces e fetos en estado de extinción, unha vez expirada a moratória pre-eleitoral pactada entre Rajoi e Rouco Varela.

En definitiva, o natural é o natural, e se os meniños nen sequera albiscan atisbo de galego na súa formación básica, iso non afectará á sua capacidad de eleición, seica. O importante é o mantemento dos priviléxios, e que o delírio dos "destripatorróns" non pretenda arrenegar da ubicación relegada que a História (unha delas, polo menos) lle ten reservado.

Consúma-se a infámia. O peixe morde o anzol e, indignado, racha coas cadeas da imposición. No entanto, o grande masturbador fai soar a caixa rexistradora. A cloaca centrifuga. Amén.

A paixón pola toleráncia os define. Están aí.

ELEICIÓNS: BACK IN BLACK

2009-03-08T11:19:00.002Z

Ah, meus mainiños e vulneráveis cativos!. Desolados pola salvaxe "restitución do status" prévio? Fébeis e adurmiñados polo pau? Atinxidos pola inapeténcia e ou incapacidade erótica, ao acudir ás vosas mentes o rosto exultante dos vencedores?? Ha, ha, ha!!. O voso Falstaff, irreverente até cos vosos patéticos altares oferecidos a eses pagáns ídolos aos que consagrades imerecidos desveos, rí poderoso e fai-vos burla.

O pobre cretino que me acolle leva unha semana enteiriña de terápia. Recebe masaxes, é aloumiñado por músicas de tránsito calmo e trata os seus nérvios con compostos químicos vários. Arrastra unha mágoa infinita, e entre dose e dose produce manifestacións de extraña lóxica, tais como: "cometéron-se erros", "isto é un paso atrás", e ledaiñas semellantes, totalmente absurdas, como é lóxico.

Eu, dado que estamos en plena efervescéncia do grelo e o lacón, teño outras preocupacións, e mesmo gozo con esta fermosa apoloxia popular. Despois de todo, os meus anos téñen-me dado ocasión para contemplar con certa distáncia os inúteis desveos do vulgo. Ao cabo, a masa inexorável segue impondo o seu critério. E quen son eu para llo remedar? Esta terra ten dado a luz magníficos logros. Estilos próprios románicos e barrocos, unha extraordinária lírica, afinación musical, fervor artístico e habeléncias artesás e culinárias. Se a elo unimos a alga, a pedra gran e máis a queiruga montesa, sincretizadas na língua, non é cousa para se queixar.

Optemos entón por celebrar o retorno da escuridade, e a orxia carnavalesca das campás do inferno, que tornan a chamar-nos na conxura contra Mordor, e todo aquelo tan épico que vos pon tan trascendentes. E para elo, ninguén mellor que o sátiro Angus, Brian e os seus ledos rapazolos.

Iso sí. Desta volta, sen vídeo. Apenas o fundido en negro. Despois de todo, estamos de loito. Seica.

AC/DC. Hell´s Bells (do seu disco Black in black).

O ADEUS DE MANOEL ANTÓNIO

2009-02-20T19:01:00.003Z

ADEUS

Entre a calima
traspondo o meu ollar
esquivouse o velamio
Deixounos a badía
chea da súa ausencia
e a mañá sen perspectiva

Agora en terra
arredado de min mesmo
por un océano de singraduras
o vento da Ría
vai virando a folla de cada emoción

-O Sol indiferente
Serea augardentosa dos vapores
un retraio de fume
no rompeolas da paisaxe
As engranaxes da grúa
esmoen a mañá morna-

Debaixo dos meus pasos
xorde o ronsel da Vila natal
Ela cos brazos cheos de sono
teima salvarme dun naufraxio antigo
E os meus ouvidos incautos
queren dormir no colo
das cantigas vellas

Eu cacheaba tódolos segredos
das miñas mans baldeiras
por que algo foi que se me perdeu no Mar

...alguén que chora dentro de min
por aquel outro eu
que se vai no veleiro
pra sempre
coma un morto
co peso eterno de tódolos adeuses.

Imaxe: Fotograma de "Sunrise" de Murnau

PEL DE PEXEGO EN CASAHAMLET

2009-02-03T20:19:00.005Z

Velaí o cadro de John Singer Sargent dedicado aos adoráveis Newton. Poderia ter sido esta pintura inspiración visual para "Pel de pexego", a obra deste rapaz ao que seica tanto devo?

Talvez a contemplación deste cadro, e o sentimento confuso que o mesmo me provocou, fosen a razón última que conducíu as carnes do voso Falstaff até Casahamlet, movido –como xa expliquei en anteriores postaxes- por me gañar as fabas louvando ao meu anfitrión.

Xa que non sei se saberedes que, ferido polo spleen que atinxe aos da súa caste (xa se sabe, ese vacío metafísico que precede á vulgaridade), e após ter padecido desenganos vários (ah, as consecuéncias da inocéncia a idade improcedente!!), resulta que o home ten resolto virar as súas arelas de imortalidade cara ás artes da pluma. E non, quizá erredes, despois de todo. Non está subido a algún baffle do Marítimo, coma se dunha ambigua “drag queen” se tratar. Refíro-me á outra pluma. En definitiva, o mozo ten descoberto (Él teima en dicir “recuperado”) unha recóndita paixón literária.

Enfín, devo admitir que con certeza eu havía-me sentir mais avergoñado se comezase a facer pilates en calquer deses centros de tortura que dades en chamar xinásios, pero contodo, non sei se a opción literária terá sido, ao cabo, mais letal e enchida de externalidades. En calquer caso, foi esa a súa opción, así que a min, no meu clásico rol de afervorizado “palmeiro” gabador, só me fica louvar de xeito desproporcionado as súas métricas, ritmos e parlamentos, do mesmo xeito que en tempos fixera para o meu vello amigo Will, alá nos ventureiros anos do Globe. En calquer caso, a miña déveda é ben máis considerável con éste último, por razóns óbvias.

E así foi que o ínclito en cuestión, o tal Xosé Manuel Garcia Garcia, man con man con António López Rico (outro autor dramático do que se representou un excelente fragmento da súa obra “Tumbas”), perpetrou a súa estrea nese extraño rol do “autorquefaladasuaobra”, largando un incomensurável ladrillo que hei reproducir cando sexa quen de o dixerir en toda a súa dimensión. Para alén de extemporáneo ataque de primavera (á súa idade!), o meu benfeitor dedicou o seu parlamento ás habituais saudades dos tempos idos, a vocación provocadora da Arte –e máxime da dramática- e outros lugares comúns, con maior ou menor fortuna. Quizá o máis logrado para o voso Falstaff, fosen as citas, que, como é lóxico, non eran da súa autoria.

Ao cabo da súa intervención, dous membros da família de Casahamlet, Chus e Santiago, deron asemade lugar a unha leitura dramatizada dunha das máis recentes secrecións do devandito Garcia, “Pel de Pexego”, para a que quizá os fados reserven novas oportunidades, quen sabe,...

Ao autor resultou-lle curioso escoitar por vez primeira as súas palavras en boca de outros, o que certamente deve explicar o siléncio apampanado no que adoita estar recluido nos últimos tempos.

Enfín, unha deliciosa xornada. O meu afectado sorriso de satisfacción ao cabo do Acto sen dúvida ten activado o seu arraigado sentimento de agradecimento, así que coido ter afortalado a miña posición na coda familiar do meu hóspede ártabro. Polo menos até o Carnaval. Que siga escrevendo, que xa farei eu por tirar tallada. O único problema será ter que facer inxesta da súa producción, pero confio en que Talia sexa bondadosa (non de balde son un dos seus preferidos fillos) e me unxa cos aceites da paciéncia e a filantropia.

Que así sexa. Afastai-vos do temporal, alimentade as vosas esbranquexadas carnes con caldo de repolo ou grelo, e amáde-vos sen mesura.

CANDO VÓS TREMEDES PERANTE A CRISE,...

2009-01-27T19:19:00.008Z

.

NÓS DETECTAMOS OPORTUNIDADES...

Imaxe de Marc Tule

ANTERO DE QUENTAL: "AD AMICOS"

2009-01-13T08:48:00.004Z

AD AMICOS

Em vão lutamos. Como névoa baça,
A incerteza das coisas nos envolve.
Nossa alma em quanto cria, em quanto volve,
Nas suas próprias redes se embaraça.

O pensamento, que mil planos traça,
É vapor que se esvai e se dissolve;
E a vontade ambiciosa, que resolve,
Como onda entre rochedos se espedaça.

Filhos do amor, nossa alma é como um hino
À luz, à liberdade, ao bem fecundo,
Prece e clamor dum pressentir divino;

Mas num deserto só, árido e fundo,
Ecoam nossas vozes, que o Destino
Paira mudo e impassível sobre o mundo.

(Antero Tarquínio de Quental. Entre 1860 e 1862)

PROFESIÓN DE FÉ DO PARÁSITO

2009-01-12T20:02:00.002Z

Como sabedes, ou deveriades saber, gañar as fabas é primordial. Os Poetas, obxecto de dispersión eles, sempre levaron mal a maldición divina, e tradicionalmente optaron pola miséria, o rigor da escasez ou o suicídio. Contodo, a maioria afrontaron o dever resoltamente. Aceitaremos, xa que logo, como "loita polo sustento" as maridaxes de interese económico, a delincuéncia, o aproveitamento das almas cándidas, directamente letraferidas, ou -en última instáncia- o labor de elóxio".

Pois velaí que o voso Falstaff sempre preferiu ésta última opción. Se ben a miña estratéxia co ingrato Príncipe Henry deu en fracasar ( prescindiu de min; él, ao que tantas luces e non poucas sombras revelei ), aprendín ao cabo dos meus erros. Así, quizá errara no obxectivo. Un Príncipe de Gales eran almeas moi elevadas para Sire John. Así que cando dei en varar na Coruña bretemosa, procurei un hóspede máis modesto ( e, sobretodo, máis inxénuo ). Xa sabedes do natural vulnerável dos da Banca, obsesionados polos seus másters, seminários, aborrecidas conversas sobre índices, conxunturas e asépticas páxinas sépia.

Pois ben, aí foi que o voso Falstaff "pillou cacho" como adoito din os meus viciños. Así que, coma rémora, esgano os emolumentos mensuais deste meu benfeitor, privándo-o así de oferecer unha patética presenza en pantalóns curtos en calquer resort caribeño. Os fundos que havian financiar a sua estadia alén Atlántico, destínan-se agora a unha boa causa: A miña mantenta.

Acabará a nosa relación parásita coa estrutura familiar do pobre rapaz? É probável. En calquer caso, non pretendades que o parasitador sinta calquer tipo de remorso. Como sabedes, iria contra a súa natureza.

Axiña vos hei narrar as renúncias, esforzos e siléncios que me custa manter contento ao meu anfitrión...!!!!

Ilustración de Martin Jean François

PEGADAS SOBRE A AREA,...

2009-01-11T11:21:00.005Z

Queria tirar os zapatos. O dia era frio, pero as nuves cederan o seu lugar ao ceo limpo. Foi así que o sol quecia as copas dos piñeiros, nunha absurda teimosia de Novembro. O sol ten esas cousas. Gústa-lle calquer pequena vitória frente ao poderoso Capitán Inverno. O caso é que Xúlia queria descalzar-se, sentir nos seus pequenos pes a fria e húmida area, tan lonxe da calidez das praias da Arousa.

Un xesto indómito. Un desexo de ruptura. Un fervor de liberdade nun peitiño tan exíguo.

Quixo descalzar, sentir-se ave, e tracexar o seu próprio rumo, errático e confuso, pero livre, nas virxinais areas de Merexo.

Era Novembro. Os seus pes avanzavan sen rumo fixo. Abandonávan-se a un percorrido incoerente que ficou gravado nos sulcos que o seu paso deixava na praia.

Emprendeu a súa andaina, sen os seus zapatos. Sen nós.

BATEMAN A SE DIVERTIR,...

2009-01-11T11:01:00.004Z

Efectivamente, miñas caras e meus caros. Pensavades que, os rapaces de Harvard eran como esas monarquias orientais portadoras de agasallos? Tiñades idea de que os impávidos e distantes licenciados de Yale abeiravan fermosos sentimentos no seu corazón?.

Asumámolo. Encantáva-nos vé-los pousar para a sesión do Semanal, nos nosos dominicais. As súas malas de coiro excelente (de pel humana?), brillantes zapatos, traxe a medida cortado en Saville Road, ou, na edulcorada versión filoitálica dos magazines, por Armani. Na man, o impoente reloxo, e todos os gadgets electrónicos de última xeración.

Todo ese descomunal investimento estatal en formación para lograr, ao cabo, a fabricación de psicópatas implacáveis coas vosas miserentas existéncias e os vosos aforros.

"Tranquilidade. O peso do Mercado autorregulado cairá sobre eles", agoiran os xuices desde as Tribunas de Riazor. Mais cando o mercado caia como os Budas dinamitados polos talibán, eles xa non estarán aí. As súas últimas palavras serán unha transferéncia a un Paraiso Fiscal. Exígüo mérito para unha lápida, non sí?.

Enfín, recoñezamos que Bateman e os seus acólitos téñen-se divertido estes anos. O encomiável esforzo levado a cabo pola nosa sociedade para a súa redención, ten logrado que deixen de matar, focalizando toda a súa pulsión homicida na prática dese xogo delirante da especulación. A entusiasta colaboración política, que ten liberado de alfándegas o comércio internacional, a globalización incondicional, irredenta aos matices desvirtuadores do sistema, ten-lles facilitado as cousas. Os rapaces vestiron os hábitos sacerdotais da infalibilidade, e desde tal púlpito, teñen faltado mesmo á ética interna do Sistema que presuntamente sacralizavan. É óbvio; o Sistema carecia de ética externa. A clave estava en obter benefício para un próprio. As potenciais vítimas son apenas unha imaxe fuxidia nun telexornal. Mais o certo é que sí existia esa ética interna, tan característica do neoliberalismo caucásico, de carimbo luterano ou calvinista; ese que pratica o recoñecimento entre iguais.

Pois ben. Todo funcionou, até que Patrick Bateman e os seus rapaces asumiron o leme do barco. Hoxe, a recesión agallopa cara á depresión, e a frustración vai-se instalando na clase traballadora, que por un momento pensou que parte do pastel lle estava reservado de verdade. O paro é un monstro con fame atrasada, o capital financeiro prega pola intervención pública e a economia afunde na saudade dos excesos de hai apenas meses.

E que foi de Bateman? Pois velaí o tedes, acalmando a súa angústia na libación de bebidas tropicais, nun felizmente acondicionado palafito, perdido nalgunha exclusiva illa da Polinésia. Quizá agardando a chamada de algunha prestixiosa Universidade para que imparta conferéncias que podan ilustrar aos futuros Lanzarotes do Sistema. Despois de todo, todos sabemos que o anceio de sangue do pobre Patrick é irrefrenável.

MEU: WRETCH, WASH YOUR HAIR

2009-01-02T18:41:00.003Z

Ai, meus caros e miñas caras!!!. Tantas xeiras sen vos saudar, e unha enorme onda de saudade arrastra as miñas carnes até converté-las en zorza palpexante. Que é o que me ocorre, que mália a miña natural preguiza non podo deixar de frecuentar-vos?. Será o medo ao vacio?, será a certeza da vosa máis absoluta indiferéncia? Será, quen sabe?. Quizá esta lixeira trégua que nos ten concedido o inverno no seu xelado acoso,...?

O caso é que o voso Falstaff, atinxido polos excesos próprios desta infernal época de frustracións adquisitivas en recesión, ven de padecer os rigores estomacais e hepáticos característicos do Nadal. No pecado disque vai a peniténcia, enfín,... E dado que as panxoliñas e os fíos musicais de bossanova/lounge que me acosan dan en me provocar indixestas patoloxias, reparei na óbvia necesidade dun chisco de rock and roll para resetear. E, o que lle vou facer? Os MEU estavan aí, meu!!. Así que, con sobrepeso pero rockeiro até o tuétano (aliteração, my God!), dei en lembrar aquelas gloriosas noites do Crápula, onde o crepúsculo coruñés era unha presenza pegañenta nas miñas costas. Alí cando eramos novos e gloriosos, e danzávamos baixo a influéncia dos arcanos da imediatez e o hedonismo,...

Ben certo é que naquel indómito Masai-Mara tamén abrevaban troveados atinxidos por ese pánico á realidade tan coruñés, músicos boémios autoproclamados estrelas en permanente decadéncia (con máis escisións que a Fronte Popular de Xudea, neno!!) e petarderia pretenciosa vária, mais ai!!! As estrelas escintiavan no ceo, nós ouveávamos á lua, e elas refulxian encanto mexian o seu chic ao son dos Stooges!!!

Pois iso, que alá van os Meu, como un brinde ao eterno Peter Pan que vos fala, e se o vídeo non está rodado no Crápula (é de 2006, seica), á miña morriña ben llo asemella, así que a deixar que a memória nos alimente. Non somos nada.

ELOXIEMOS AGORA REVOLUCIÓNS UNIVERSITÁRIAS

2008-11-12T18:53:00.005Z

Porto, Outubro de 2008. Caderno fotográfico do Falstaff.

Parabéns, meu caro/cara tripeiro anónimo. Era tempo de pôr esses caras das capas e fitas em seu lugar. Por certo, quarenta anos depois de aquele outro fastio académico na França. Alguém lembra?.

O MEDO DE ELVIRA RIVEIRO

2008-11-12T18:20:00.015Z

.

O MEDO

Se vou e me desprendo de adobíos
qué ficará senón tanta nudez,
ao leu irán tripando os sentimentos
a esfera do amargo,
o berro inútil.
Se vou e me descobren e me rendo
cun mollo de afectos-tesouro pendurados
hei volver, de certeza, á matogueira
que me agarda co refuxio e a gorida.

Elvira Riveiro Tobío (do seu livro "Andar ao leu". Servizo de Publicacións da Deputación de Pontevedra, 2005)

É sorprendente a versatilidade da Poeta pontevedresa, extrañamente silandeira, infelizmente descoñecida?. Alguén pode arroxar unha botella ao Lérez? Mandáde-lle a urxente comanda de novas emocións, de novos vestiários transparentes que ocupar. O voso vello Falstaff, rumoroso na costa verdecente, ve renxer de novo epidermis que pensava irremediávelmente necrosadas. Un abrollo de inverno é extemporáneo, e como tal, está condeado á intempérie da xiada. Mais contodo, ai!!, a pel sente, o corpo anceia, palpexa o animal. O afán de vida, ese incórdio sen o cal nada faria sentido.

Alguén susurrou de novo este poema. Quizá fose esa hiperactiva émula de Dorothy Parker que expreme a grisenta actualidade coruñesa. O caso é que voltaron as palavras. As palavras que devolven o medo, acaso sepultado noutro inverno que pensavamos tan lonxano.

O ORDINÁRIO DE ELVIÑA

2008-11-05T17:46:00.004Z

A humanidade imensa toma, por veces, forma física. Trascende a mera categoria e vira masa corpórea, ubicada en coordenadas certas e mensuráveis. Así sucede, por misterioso acaso, cun titánico indivíduo. Un grande home e home grande como un penedo, de ollos fundos e vivos, aviados por ese pouso tan característico da nosa xerazón de desconcerto e desarraigo, esa que pasou dos Tamara dos avós a Radiohead, para logo dar o salto ao vacio,....

Pois ben, velaí o Juanatey, Ordinário de Elviña (ainda que manteña conflitos de lindes con algún que outro nobre deses pagos), intelixéncia de profundidades abisais e vertixinosa velocidade de procesamento, o que o convirte xa non en viva enciclopédia, senón en singular enxeño criador, alimentado por un humus de rara riqueza interdisciplinar. Véxan-se, caso de reticéncias, os seus oniscientes traballos na Wikipédia.

A curiosidade, o renacentista repertório de habeléncias, a xenerosa entrega e o afán de acomodar ao visitante, de integración(mesmo de re-integración, chegado o caso), fan do noso estimado personaxe de hoxe o disputado animador de calquer fenómeno de axitación cultural entre os muros coruñeses, tan tendentes á elocuéncia dos epitáfios.

E diredes vós, por que hoxe? Por que inaugurar unha nova sección do Falstaff bretemoso dedicada aos amigos? Por que, nos alvores do frio Novembro, aínda quecido o peito coas lembranzas dos que nos precederon na viaxe? Quizá precisamente por esa melancolia do memento mori que nos move a reafirmar-nos no afecto dos vivos, antes de que sexa tarde?. Pode ser. De todos os xeitos, a razón máis evidente é outra.

O pasado sábado, aproveitando un feliz reencontro cos que están lonxe, un elegante Emílio Juanatey reprendeu amigávelmente ao voso Falstaff (xa se sabe, a imbatível maiéutica dos Mecenas) polo seu abandono blogueiro e falta de actividade artística xeral.

Foi iso, e o brillo orgulloso dos seus ollos encanto confesava estar lucindo a esmerada feitura dunha roupa fabricada pola súa nai (virá de aí a habilidade manual, tan admirada por aqueles que dela carecemos ?). Foi esta observación a que me lembrou a moita admiración que lle profeso, e a que recordou canto devemos á súa poderosa iniciativa, ao seu entusiasmo, ao traballo de todos os que cavan en siléncio e nada peden, e canto esperamos seguir devéndo-lle no futuro.

Se a elo unimos a súa espléndida condición de enxebre Frank´n´Furter, señor das tevras e entregado cofrade entre os crápulas coruñentos, entenderán que non tiña outra opción que profesar-lle a devida devoción.

Terme do leme, D. Emílio, e que veñan moitas trevoadas.

"Coloso", de Francisco de Goya

"THESE DAYS" ( NICO ) : NUN RECANTO, A BELEZA

2008-10-07T17:26:00.005Z

Ben, como sabedes e vos teño dito de xeito reiterado, o meu Anfitrión (xa sabedes, ese vulgarísimo coruñés de clase média que paga as facturas que delirantemente me atribue) é un home sensível ás mudanzas. Vé-se afectado por toda caste de ameazas, reais ou virtuais. Quizá, sinaladamente por estas últimas.

E ainda que son sabedor de que tais coitas o aflixen por mor precisamente da súa condizón de pagador de facturas, algo do que xamais poderei ser acusado, como é lóxico (sabido é que satisfacer calquer taxa é próprio da plebe, pois os que portamos un "Sire" anteposto ao noso nome, estamos, por norma xeral, exentos do pagamento dos trabucos e adoitamos impoñé-los e/ou recadá-los, que iso xa é fariña para outra muiñada), pois sínto-me solidário co pobre home.

Así que, coñecedor da debilidade do ínclito por aquela cantiga da Nico, desde que o vello pirata do Mar Morto lla descobrera, resolvín facer-lle un pequeno presente. Despois de todo, o infame cubículo que me reserva na súa gris vivenda bon servizo me fai, havida conta do ventaxoso alugueiro que polo mesmo satisfago (é dicir, que me sae de balde, non en van proporciono donaire e prestíxio ao que, sen a miña presenza, poderiamos cualificar de infame cortello). Portanto, alá vai este fermoso lugar para a aparición da beleza como sorpresiva primavera no noso horror cotiá. Con música de Nico "These days". Diredes que son presa do patetismo, mais lamento disentir. Foi a lembranza de Byron, que me acometeu ao visionar o video (" She walks in beauty/like the birds,...")

Ánimo, rapaz!! Arrima o ombreiro e fai horas, que o teu Falstaff há-che recitar algo de Heine cando voltes á casa, para que enchas os teus asmáticos pulmóns de épicos ares!!!. Iso sí, non pretendas que che prepare a cea.

Música: Versión de Nico de "These Days", de Jackson Browne, como fondo dunha cena de "The Royal Tenenbaums", coa fascinante aparición de Gwynet Paltrow.

MÁRAI E AS CONTRAINDICACIÓNS DA MÚSICA ALEGRE NOS OFÍCIOS FUNERÁRIOS

2008-10-06T17:47:00.005Z

[…Nos enterros militares, a música soava de novo hora e media máis tarde, cando a banda pasava baixo as nosas xanelas ao regresar do cemitério, tocando agora cancións alegres, de ritmo acelerado, para “anunciar o trunfo da vida sobre a morte” (un dos meus profesores particulares interpretava así a ledícia da música que tocavan os soldados de volta do cemitério). A pompa fúnebre dos enterros militares fixo, durante unha época, que moitos soldados puxesen fin ás súas vidas; eses novos e sentimentais camponeses confesavan na súa carta de despedida que sentiran envexa do solene enterro de algún compañeiro do seu povo, e que como non podian ser menos, decidian seguí-lo na morte, tras o cal pregavan á família, aos amigos e coñecidos, que non escatimasen gastos e os levasen ao cemitério coa banda de música. Entre os soldados máis novos desatou-se un andazo e comezaron a se pegar tiros nas tempas coa súa arma regulamentária para que a súa moza, unha tal Borcsa do seu povo, vise con que maxestosa pompa era acompañado o seu mozo na derradeira viaxe. A autoridade militar tivo de proibir que a banda acompañase ao cemitério os soldados suicidas. Daquela, o andazo remitiu porque os soldados consideravan que non pagava a pena seren soterrados sen música]

SÁNDOR MÁRAI “Confisións dun burgués” 1934-35. Versión da Edison española de Ediciones Salamandra. Barcelona, 2004.

Imaxe: Obra de László Moholy-Nagy

RINOCERONTE

2008-09-16T15:57:00.004Z

"BERENGUER Así e todo, nós temos a nosa propia moral, que me parece incompatible coa destes animais.

XOÁN A moral! Falemos da moral, estou farto da moral, éche boa a moral! Cómpre superar a moral!

BERENGUER E que poría vostede no seu lugar?

XOÁN (mesmas accións) A natureza!

BERENGUER A natureza?

XOÁN (mesmas accións) A natureza ten as súas leis. A moral é antinatural.

BERENGUER Se é que entendo ben, vostede quer substituír a lei moral pola lei da selva!

XOÁN Darei sobrevivido.

BERENGUER Sempre se di iso. Mais no fondo , ninguén…

XOÁN (interrompéndoo, indo dun lado para o outro) Cómpre reconstituír os alicerces da nosa vida. Cómpre retornar á integridade primordial.

BERENGUER Non estou en absoluto de acordo con vostede.

XOÁN (refolgando con moito ruído) Quero respirar.

BERENGUER Pense un pouco, home, ben se decata de que nós temos unha filosofía que estes animais non teñen, un sistema de valores insubstituíble. Erixido por séculos de civilización humana.

XOÁN (que segue no cuarto de baño) Cómpre destruír todo iso, habemos estar mellor.

BERENGUER Non o tomo en serio. Está a enredar, está a facer poesía.

XOÁN Brrrr....

(Case barrita).

BERENGUER Non sabía que vostede era poeta.

(Xoán sae do cuarto de baño) Coñézoo demasiado ben como para crer que ese é o seu pensamento profundo. Porque vostede sabe tan ben coma min que o home,...

XOÁN O home,...Non volva pronunciar esa palabra!

BERENGUER Quero dicir o ser humano, o humanismo,...

XOÁN O humanismo caducou! Vostede é un vello sentimental ridículo.

(Entra no cuarto de baño)"

(“Rinoceronte” , de EUGÉNE IONESCO. Acto II. Editorial Laiovento, 2004 )

Imaxe: Dalí con Rinoceronte, de Philippe Halsman

CAROLINA CORONADO E MADRAZO

2008-09-08T18:05:00.005Z

Con licenza do excelso Cartón, o vate das teutonas crónicas (como bon wagneriano) ,permitirei-me dar unha profanísima visión da miña visita aos cadros obxecto da exhibición na Fundación Caixa Galicia da Coruña, pertencentes á Exposición do Museu do Prado "De Goya a Sorolla", dedicada ao retrato español do século XIX.

Ah, a saudade dos tempos idos!!. A naftalina non pode con Madrazo. As finísimas mans dos seus retratados, a pel transparente, a ollada licuada en imaxinários láudanos (tan irreais, tan irreais), devólve-me a unha fascinación que pensei que soterrara na tardo-adolesdéncia. Voltará ao meu corpo a sensibilidade, a inédita tersura da novidade?. O que vos acontece, meu caro Falstaff?. Por ventura os excesos románticos ainda fan alvo no voso estéril peito?.

Pois se callar sí, por todos os demos!. Carolina Coronado obsérva-me, danificada nas súas olleiras de intensidade espectral. Imensidade óptica, ollos hídricos de vidro tallado, os seus lábios son apenas unha delicadísima flor de rosada febleza. O negro emarca a súa beleza serea, lixeira, a contida elegáncia do seu cabelo, mais ah, a resolución do seu xesto, a frieza altiva do corpo que se insinúa cara diante,...!!!.

Quen dixo que morremos, se os nosos ollos son -através do tempo- quen de perturbar un vello corazón como o meu, de emocionar as miñas xa romas aristas, no mesmo Cantón coruñés ("á vista de tanta xente", como dicia o cantar) ?.

Xa fóra, ferido polo tránsito insolente, xordo polos cláxons infernais que conducen a Cidade ao seu delírio, sobreviu-me a escuridade de Carolina, arrodeada de todos os demais, cando o último empregado da Fundación apague as luces. Pensei en Robin Willians, no Clube dos Poetas Mortos, na adverténcia aos mozos exultantes. "Todos elen están a criar malvas,...." . Carpe diem, carpe diem,...

Pero era tarde para o voso Falstaff, envenenado polo lírio, respirando aromas de plátanos humedecidos polo resio, submido na escura confusión nos Xardíns de Méndez Núñez.

HORROR VACUI

2008-09-03T20:15:00.006Z

A chúvia deita a súa maina persisténcia sobre A Coruña, e dado o incontrolado crecimento da miña contorna ventral (os demenciais hábitos alimentários do verán), procuro permanecer no meu cuarto, submido na deliberación tardoestival.

Os cuartos son estáncias onde transcorren as nosas vidas. O bafo do noso alento deita sobre eles non só os xermes e substáncias que nos son próprias, senón tamén o hálito do noso paso polo mundo; a pegada dos nosos desveos e alegrias, ocorréncias e entusiasmos. A consisténcia dos nosos saberes, a inconsisténcia dos nosos desexos. Enfín, os cuartos rematan enchoupados do noso ser, materializado en trastos, móveis, livros, discos, cadros, fotografias e electrodomésticos, que vagan como pantasmas de nós que saúdan aos que nos visitan na nosa auséncia.

Así, non hai nada máis aterrador que un cuarto vacio.

O siléncio dos seus muros inxecta un arreguizo no noso espiñazo. O vacio terrível, insondável dos que o habitan, incapaces nen sequer de impregnar coa súa eséncia nen un só centímetro de parede. Impotentes.

Esta mañá puiden ler isto na Voz de Galicia.

Os muros do Clube Financeiro de Vigo son limpísimos. Pretenden trasladar ao visitante a asépsia que se lle supón a unha institución concebida desde a axilidade, a eficácia e o rigor da rendibilidade desexada polo empresário. A fastuosa arquitectura exterior, pola contra ou ben asimesmo, suxire un grandioso tanatório, ao xeito dunha construcción onírica de Böcklin varada en plena Rúa Garcia Barbón.

E no entanto, a sensación que hoxe me invade ao lembrá-lo, é o vacio. Os que o dirixen non puideron encher tan magno contedor coas súas ilusións, e as súas frustracións non foron abondo para o colmar.

Están vacios.

E de algunha maneira teñen que dar sentido ao seu horror.

Ilustración de Roy Lichtenstein

PATERNIDADE

2008-09-02T16:20:00.005Z

El Roto no País do 25/07/08.

É posível maior sinceridade?

STEINER E NÓS

2008-09-01T16:01:00.012Z

O desvaire geriátrico de Mr. Steiner ten feito mella nos nosos corazóns de melancólicos, adustos profesantes dunha cultura minorizada, que non menor. As declaracións do ilustre polígrafo revelan o xa sabido: Quod non est in actus non est in mundo, que nos dician en tempos de académia e lex. Difícil será que se nos recoñeza se non existimos, se o que criamos non está disponível para o mundo. Alguén cuestionava a necesidade de visibilización ?. Mesmo un George Steiner, unxido polos deuses coa lonxevidade sexual (que confio tamén lle teñan concedido compañia para partillá-la) pode cair, levado pola soberba que nos é habitual aos grandes, na estupidez. E, por ende, após toda a súa obra, mesmo ten todo o direito a se comportar como un estúpido. Só faltaria que un non pudese actuar como un irresponsável na oitentena!!.

De todos os xeitos, zapatero aos teus zapatos. A nosa armada xa ten comezado a resposta acoirazada contra esta “aldraxe”, co Pen Clube e A Mesa á frente. Entendo que a actuación do exército é, por veces, precisa, mas tampouco haveria que lle dar excesiva releváncia a esta cuestión. O que hai que facer é pór de manifesto que Steiner está enganado, ignorante do particular en cuestión, ou ben malinformado, dolosa ou imprudentemente.

E iso non se arranxa con enviar-lle dossiers ou informes que moi probávelmente empregará en asear as súas activas partes. O que compre seria iso que consideramos a nosa principal cualidade literária: O talento, unido ao traballo e a perseveráncia.

Así que eu, que nas lideiras épicas opto polo ocultamento tras os buxos (poderosa fortificación, abofé) , dedicarei-me a analisar a razón pola que o vello Steiner nos quer tan mal, sen coñecer-nos. Saberá de (non citemos autores en latín ou español, como é lóxico) Fernão Esquio, de João Zorro, de Paio Gomez Charinho, de Meendinho e Codax, de Macias, dos autores da General Estoria e a Crónica General, de Sarmiento, de Rosalia ou Pondal, Curros ou Pintos, Pimentel, Manoel Antonio, Otero, Cunqueiro, Novoneira, Ferrín, Blanco Amor, Fole, Lourenzo, Rivas, e tantos outros,...?

Calquer dos citados xustificaria de seu unha Literatura, un lugar ao sol na História da Cultura Ocidental. Agora ben. Como lográ-lo?. Quizá pondo en evidéncia a Steiner, e non crucificándo-o, nen ao Juan Cruz, autor da entrevista, no que se están deitando apelativos que non se ousan dirixir directamente contra o entrevistado.

Seria esa unha opción, mas eu preferiria a consolidación do trinómio básico: Autores, infraestructura, leitores, todo elo baixo a imprescindível e parella consolidación do noso idioma na sociedade galega contemporánea, livre xa de ameazas, externas, mas sobretodo internas, que son as máis feras, as máis intransixentes.

Só entón o que digan os demais, por moito prestíxio que posúan, poderá resultar-nos unha mera opinión, sen nos derivar ao diván, vítimas dunha irrefrenável crise identitária Non esquezamos que, despois de todo, Steiner serve aos seus señores. Louva a Literatura catalana, mas duvido que atesoure a Verdaguer, Pla ou Gimferrer na súa mesiña de noite (entre coito e coito, digo), o que me leva a deducir que recoñece e louva a industria editorial catalana que o edita (e que conxuntamente coa madrileña, decide o que é bon, ou meramente o que merez existir, en Bogotá, Buenos Aires, São Paulo, Lisboa, León, Sevilla, etc.),;unha imensa estructura empresarial onipotente en Europa e no mundo.

Así que sexamos indulxentes con Steiner, que ten gañado facer algo o punkie a súa idade, e deixemos tranquilo a Cruz, que ben puido citar algún autor, algún mérito desa Literatura denostada, e que non o fixo, mas tampouco é reo de morte por elo. E deixemos a cuestión na eterna história de ser ou ter, na que, de momento, somos mas non temos –ainda- moito, en matéria de indústria editorial con peso no mundo exterior.

E para rematar con unha brincadeira que sempre adorei, lembro as explicacións que outro ilustre polígrafo de orixe hebrea, Harold Bloom, dava cando se lle perguntava pola exclusión do seu canon da literatura ocidental, de Ramón Valle-Inclán. Bloom alegava algo así como que, as veces nas que tentara ler a Valle-Inclán, non dera entendido nada.

Nun primeiro momento, confeso que o voso Falstaff pensou: “Como é posível?”. Mas logo, revisando “Divinas Palabras” e as Comedias Bárbaras, a delirante realidade, irrecriável, inacreditável fóra do humus da Ria de Arousa de finais do XIX, do horror, do salvaxe e expresionista acontecer que contén a obra do de Vilanova, pensei.:“Como carallo vai entender?” (lembrei tamén a Nieva, que dicia que non havia necesidade de traducir Valle ao galego, porque xa estava escrito en galego). Velaí, amigo Bloom, unha mostra da nosa singularidade, e unha outra razón para a nosa presenza no teu polo xeral afortunado cánon.

Ilustración: Portada dunha edizón británica de Xosé Luis Méndez Ferrín. "Them and other stories".

ESTIO, ESTIO

2008-08-31T14:11:00.003Z

Estío, estío,…. As raiolas do sol bañan insolentes as sebes que arrodean o camposanto. É-nos incómoda a súa aparición, que espreguiza os nosos magoados membros, que insulta a nosa pureza de invernais fríos para nos incitar á eterna romaría de entusiasmos e corpos ao sol, para afiliarnos ao brevísimo reino das eufórias, que vararán o seu barco a finais do Agosto-que-agosta.

Enfín. Delírio melancólico á parte, o voso caro Falstaff rendiu a súa pluma nos últimos meses, como ben puidestes comprobar, e dirixiu os seus esmeros ao retiro espiritual do Salnés, alí onde o solpor fai ferver as augas da Ría, sen elevar a súa temperatura en absoluto. Este prodíxio físico e moitos outros, mantiveron a miña curiosidade ocupada e atenta.

Polo demais, supoño que o resto da rutina serávos familiar. As miñas minguadas doses de vitamina D fican tan paupérrimas como estaban, dada a desfeita climatolóxica. Apenas un par de pequenas incursións nas augas dos Atlantes, alá polo Barbanza (na anual invasión das hordas Ártabras a Cabío; este ano con reducidos efectivos, que se viron na obriga de facer un especial esforzo) e por Montalvo.

Tamén houvo vagar para a visita familiar ao Señorio tudense de Sperelli, onde a excelente cociñeira Maribel Sigüenza nos deleitou coas súas viandas (que sexa habitual o seu bon facer non desmerece o louvor) e dirixiu a magnífica conversa posterior. Recebín tamén alí en agasallo a leitura do verán. “La Noche quedó atrás”, de Jan Vartín (pseudónimo dun relevante activista alemán ao servizo do Komintern).

Quizá dentro dun tempo podamos publicar unha postaxe sobre este livro, realmente esencial para quen queira facer-se unha idea do que aqueles anos supuxeron, de feroz sufrimento, de entrega incondicional, da terrível cegueira á cal nos avoca o esencialismo, e da infame utilización que do idealismo fan os ideólogos. Enfín, malos tempos para a lírica, a Alemaña de entreguerras. Unha obra mestra que axuda á comprensión de aqueles tempos, tan dados a interpretacións maniqueas, e sobretodo, desinformadas.

E pouco máis, tal é a levedade dos ventos que moven as nosas velas. Os anos corren, as estacións sucéden-se e os veráns de ceus anuvrados deixan ao voso bardo preferido submido na melancolia. Apenas algúnhas polémicas estéticas a tumba aberta sostidas polo dionisíaco Lohengrin ártabro e Sperelli, o espartano olívico, manteñen a miña atención esperta. Iso, e a extraordinária cea degustada no Porto de Chapela unha fermosísima noite de Xullo, onde a magnífica compañia de algúns dos mellores fillos do Vicus permitiu que os deuses das Cies nos brindaran unha alumeada conversa e mellor sobremesa.

Siléncio,... Setembro está á espreita. Os metais interpretan músicas de épica e follaxe vencida. Escoitemos os seus imperativos e conxuguemos novamente Outonos. É tempo.

MANUEL LOURENZO, PRÉMIO NACIONAL DE TEATRO

2008-06-17T20:15:00.006Z

En 1992, coñecín a Manuel Lourenzo. Asistira previamente a algunhas obras nas que tomava parte como Director ou Actor. Houvera mesmo algunha relación indirecta, co gallo de algún intercámbio dos grupos de teatro daquela infantís como foron os Titiriteiros do Norte (polo que pasaran Pablo Valéncia, Cilha Lourenço ou Ibán Toxeiro, por lembrar aos que o voso Falstaff afectuosamente tratou), que dirixia o próprio Lourenzo, e Talía (onde evoluia o voso cronista), dirixido por Pachola Rilo.

Sorprendera-me, sobretodo, a súa enerxia. Para un ser con natural tendéncia ao estatismo como o que vos fala (físico que non intelectual, como é lóxico), aprezar tal adicción ao movimento en seres de idades superiores á de un non deixa de ser motivo de sorpresa. Outro dos rasgos que más me chamara a atención daquela fora o seu entusiasmo. Se ben é certo que o Curso de Interpretación que através da Universidade da Coruña impartia naquel tempo dava lugar para o optimismo (a Universidade experimentava daquela unha efervescéncia teatral importante), sabido é que para a xente nova, un adulto entusiasta é, ben un iluso, ben un tarado.

Os anos de tratamento do animal, se se me permitir, deron-me acceso a outras características que completaron o crebacabezas Lourenziano: A ilusión, a seriedade. O afán didáctico, divulgador. O talento, a extenuante capacidade de traballo, a teutona organización da producción, a un tempo brillante e planificada (aquela dicotomia entre Byron e Shelley, lembran?), e o carácter insubornável do seu binómio autor-home. A sua incomodidade.

Supoño que a súa condición de factotum, e a súa excelente aplicación teñen-lle achegado merecidas cotas de recoñecimento en ámbitos diversos. En todos eles, Lourenzo ten dito sempre aquelo que no momento pensava. Ten-se expresado con absoluta liberdade, mesmo cando non tocava, e como se soe dicir, até sen dar mostra de cultivar pelos na sua língua. Teño para min que mesmo pondo en perigo as fabas en non poucas ocasións.

O seu universo criativo afonda na vulnerabilidade do home face á realidade que o arrodea (algo herdado da mellor tradizón grega), mas tamén na necesidade imperativa de cuestionar, de pór en dúvida esa realidade, como esencial na súa ineréncia á condición humana. Non é merecente de tal condición, en definitiva, quen non exerza o pensamento,a dúvida, a reticéncia a aceitar sen máis aquelo que nos é dado como verdade. Non é esa, despois de todo, a coordenada última que define o Teatro?.

Alguén, no mundo da política (por fin), tivo a ben distinguir a súa figura co Prémio Nacional de Teatro. Parabéns á Administración. Parabéns por premiar a alguén incómodo. Parabéns porque saben que a distinción é merecida, e por algo máis, que quizá faga o prémio menos habitual en política: Ser conscientes os premiadores de que o galardón non vai domesticar ao fero e ceibo buxo do Valadouro.

E xa en plan vivéncia íntima, contarei-vos outra singular anécdota. O ano 2000, Manuel Lourenzo oferecéra-me publicar “O Maldito escocés” –un delírio byroniano da autoria do voso Falstaff- no número 2 da revista de Teatro Casahamlet. Escollín entón como cita que abriria a obra, unhas frases tiradas dunha fermosa e fantasmal obriña de Ramón Otero Pedrayo, paixón común dos dous, e que tiña a ver co espírito do Maldito Escocés, o Romantismo e o desarraigo habitual que se adoita dar entre o criador e a sociedade na que habita.

Pois ben. Na entrevista que publica Galicia-Hoxe co gallo da obtención do Prémio Nacional de Teatro, Manuel Lourenzo recolle a devandita cita. Quizá lle viñese o Maldito Escocés á cabeza, quizá non. Quizá apenas sexa un remoer dos textos oterianos, revisitados unha e outra volta. No que a min atinxe, e na miña cualidade de simples namorado da obra de ambos, sinto-me enormemente distinguido e gratificado, pola cita en si, e polo merecido recoñecimento ao noso caro mariñao.

UN ELEFANTE NO CAMIÑO

2008-06-17T18:54:00.004Z

Pois ben, meus caros. Que Xuño reclama o seu trono, e os submetidos aos rigores académicos pasean livros baixo o brazo con nerviosismo, erosionan cóvados nas mesas das Bibliotecas, e suspiran polos corpos que douran ao sol en Riazor.

E coincidindo coa voráxine, recebo un par de mostras -se callar, reais- de dous exames realizados por excelso alunado, que ao meu xuízo, nen de lonxe merecia as cualificacións que lles foron impostas. A sua brillantez á vista está.

Neste caso, un problema de Física, no que un obxecto desliza-se por unha rampa camiño dun muelle. No caso, píden-se unha série de fantásticos cálculos que sempre me teñen resultado tan insondáveis como os mistérios sagrados (agás o da Santísima Trindade, perfeitamente explicado ex catedra polo crego de Orto, que en glória estexa -glória en todos os sentidos-).

A resposta do aluno atinxe alturas apenas reservadas para os grandes. Seria a resposta elevada dun Cunqueiro, dun Cortázar, fatídicamente diminuidos pola grandeza inexplicável da Física. De que xeito afrontar incógnitas con visos de certeza cando un nen sequer é quen de asumir razonávelmente a Metafísica?.

Excelente. Supoño que o Profesor que cualificou o exercizo esqueceu a precisa concorréncia da Teoria do Azar que situou un elefante no camiño do obxecto. Sabido é que a vida garda aconteceres imprevisíveis, prontos para nos sair ao paso en calquer momento.

Hai máis, que vos irei achegando.

ENVENENAMENTO POR XABOEIRA

2008-05-31T14:08:00.005Z

Non sei se, obedecendo aos rigores derivados da mudanza climática, o tempo este ano está-nos submindo na perplexidade. Recoñeceredes o esforzo do voso Falstaff por se manter nunha posición de elegáncia, mas asumamos o mal: Para un ser coas miñas oscilacións e abaneos emocionais, tantos altibaixos atmosféricos non son o máis recomendável.

Hoxe, por pór un exemplo, desaparece novamente a chúvia para ser substituida por un sol de reducidos poderes, mas sol ao cabo. E Falstaff, como é lóxico, derrúba-se no asfalto, atinxido por un ataque de primavera. Sorte que todo un bálsamo de tarefas domésticas há de paliar o arrecendo a areas quecidas polo sol e beiramares de sal e xebra. O bon animal doméstico deve mimar o hábito, tan imprescindível,...

Pois ben, reflexionando sobre estes efeitos que sobre min exerce o desígnio dos céus, lembrei aquel curioso mal que recollia o inefável Robert K. Ressler (ese onisciente e delirante personaxe) no seu livro "Whoever fights monsters", dedicado á análise dos asasinos en série norteamericanos, e inspirado na sua experiéncia como Axente especial do F.B.I.: O mal do "envenenamento por xaboeira".

Así llo describia unha das suas seica máis fatídicas vítimas, Richard T. Chase:

[...Indicou-me que estava a preparar unha apelación centrada na idea de que estava morrendo e asasinara para obter o sangue que precisava para vivir. O que puña a súa vida en perigo era o "envenenamento de xaboeira".

Cando lle dixen que descoñecia a natureza do envenenamento por xaboeira, ilustrou-me ao respeito. Todo o mundo ten unha xaboeira, dixo. Se levantas a pastiña de xabón e a parte de abaixo está seca, estás ben. Mais se esa parte está pegañenta, significa que sofres de envenenamento de xaboeira. Perguntei-lle polos efeitos do veneno e contestou que converte o sangue en pó, pulveríza-o básicamente; o sangue vai entón consumino o corpo e a sua enerxia e reduce as habilidades da persoa]

En condicións normais, poderia servir perfeitamente para analisar o meu estado. É óbvio que o meu xabón está pegañento, e tanto ten que sexa todo un Magno da Toxa. Fica literalmente pegado á xaboeira, así que sufro o terrível mal. Algún de vós ten o xabón seco, por todos os santos?. Pois poñede-vos a pasar-lle unha toalla ou algo semellante de contado, porque o devandito Chase, alcumado o Vampiro de Sacramento, matou seis persoas levado polo seu envenenamento de xaboeira.

Que por que me entrego a estas leituras tan inapropriadas con este tempo? Eu que sei,... tedes por aí algunha outra proposta? Quizá é que o vello Ressler anda a enmeigar-me. Está tan cheo de sí e da sua obra!!.

O dito. Sede felices e ollo coa xaboeira.

ELVIRA RIVEIRO E FANNY E ALEXANDER.

2008-05-26T15:46:00.011Z

Fanny e Alexander. A banda compostelana encabeza os tres ou catro meritórios grupos que, após as sucesivas ondas de música rock e pop en galego, atinxen a madurez nesta altura da película. Honrosas excepcións os precederon, pero obedeceron a personalismos máis ou menos acusados, que lograran conformar arredor súa bandas non só pioneiras (interesante mérito, mas non avondo), senón dotadas dunha personalidade e un valor musical inegável, cada unha no seu estilo (Os Resentidos e Os Diplomáticos de Monte Alto, entre algún outro).

Resultaria difícil matinar, a priori, en música electrónica expresada en língua galega, mas a naturalidade coa que os Fanny e Alexander musican poesia última fai esquecer de contado o idioma, e non é pouco mérito, nen para os criadores, nen para o próprio idioma. As fermosísimas palavras, o inegável acerto na eleizón dos tempos e as melodias, conforman un disco en conxunto excelente. Apenas a versión de Panic, dos Smiths, non me dá tocado a febra, mas sabido é da miña intransixéncia no particular, así que non hai que facer-me caso en exceso.

Non menos mérito -neste caso poético- o que atesoura Elvira Riveiro Tobío, a poeta en cuxo haver está a obra musicada polos composteláns. O poema intitulado "Balada do peep-show", que reproduzo abaixo, é toda unha mostra de sórdida desolación, que certamente aboia na calidez do tema musical, mas que no poema é tremendamente crú, e ao tempo, dunha enorme beleza.

E dado que descoñecia a obra de Elvira, que ademais comparte xerazón co meu magoado anfitrión, e que, asemade, a beleza é escasa, que menos podia facer que partillá-la convosco, meus caros que arrastades esa terrível hang-over da fin de semana??.

Un bocadiño de música e poesia. Abride os vosos ouvidos e o voso corazón. Elvira Riveiro e Fanny e Alexander. Un luxo.

BALADA DO PEEP-SHOW

se botas outra moeda danzarei de novo para ti
non haberá máis condena que o vidro ennegrecido
(poderás seguir matando gatos nas piscinas)
e o bamboleo da que non se sabe se dentro dun camión de machorras para
a feira
ou a star dunha marcha triunfante-alucinóxena

e se sorrío poderás lerme nos dentes o destino que te espera
(canto mellor será se a túa moeda é grande
e o teu amor)

pero mentres ollas e non afundo
neste asedio de lodo e de indixencia
en canto xira o meu podio fascinante
se botas outra moeda
danzarei de novo para ti

Elvira Riveiro Tobío (2006)

PUSHKIN, DE CANTORES E CANTANTES

2008-05-24T15:30:00.006Z

" Bendita sorte do amante
que a sua canción de amor canta
a unha bela adorável!
Bendita... ainda que quizá
outro pracer a divirta"

(Evgenij Onegin, Cap. IV, XXXIV. Aleksandr Pushkin)

Ai, cantores! A idealización das vosas amadas há-vos conducir ao seu descontentamento. E ben, con certeza aqueles que non nos movemos cómodamente no tanxer dos laúdes e guitarras, agradeceremos a oportunidade que nos brindades para facer alvo nos seus corazóns (ou latitudes anexas).

Miñas e meus caros amigos; recoñezamos que detrás de todo denostador do cantor existe un trovador frustrado. Ben certo é, e pecaria de falsa modéstia se non admitise algún mérito proceder do voso Falstaff no canto de tasca, tan cascarilleiro él. Contodo, a aversión que ao voso Vate favorito provocan os "cantadores" provén non só da sua capacidade para facer estragos nos corazóns alleos ( portas que -como sabido é- preceden na sua abertura ás da alcoba ), senón tamén do seu habitual desaliño físico e intelectual.

"Ouh, Sir John - diredes - Non veñades agora coas vosas infundadas fóbias. Desaliño indumentário? Vós, o que vestides farrapos e facedes folga do correcto barbeado e peiteado?"

Pois si. Si e un milleiro de veces si!!. O meu abandono é inocente, e carente de interese. Non así o deles, abofé. Eles desalíñan-se para converter-nos nas suas vítimas. Por iso devedes permitir que sinta un morno solaz cando vexo que un dos grandes, como Pushkin, non só abomina dos imberbes cretinos de voz macia, senón que os ridiculiza co seu irónico verbo.

Xa sabedes, cantores ou mais ben "cantantes". Mantede un ollo nos trastes do voso instrumento, mas non perdades co outro a visión da vosa "bela adorável", que quizá abandone a atención no voso esmero para reparar naquel/naquela que poda divertí-la con algún que outro pracer no que non repararas,...

Louvor ao vello Pushkin, cavaleiro de altaneira fasquia e canino afiado.

Imaxe: Ralph Fiennes en "Oneguin" , de Martha Fiennes.

MORRISSEY EN MÁIO

2008-05-22T19:19:00.004Z

Unha distante imaxe de mocidade, lonxe do elegante e maduro saxón que actualmente pasea saudades na súa vespa, perdido entre o balbordo das rúas romanas. Apenas Wilde, daquela e hoxe, presente na súa iconografia.

Tal dia como hoxe, cumpre anos. O dandy por exceléncia, que terá de ser necesáriamente obxecto dunha postaxe específica en louvor da súa figura. De feito, xa fora discretamente homenaxeado hai uns meses, nestas mesmas páxinas. Enfín,...parabéns ao divo.

MAIO LONGO, MAIO LONGO

2008-05-21T18:48:00.008Z

Pois iso; que de Maio lonxíncuo está o voso Falstaff, sen tempo para case nada, e sepultado baixo o peso familiar que todo abrangue e todo ocupa, coa súa irrefreável vis expansiva. Non puiden, así, asistir á leitura que de alguns retallos de "Limpeza de Sangue" o galardoado Ruibal e as súas hostes deron onte na Galeria Sargadelos da Coruña. Confio en que o de Oza (dos Rios) saiba desculpar,...

No entanto, a desvairada e caprichosa climatoloxia que me ten subindo e baixando roupa do rocho, como se tivese un deses obradoiros téxteis que traballan para o Império Arteixán na casa, fai dos meus pulmóns un pandeiro, confundindo a miña habeléncia indumentária. Como sei que sabedes da miña torpeza para tais mesteres, pois iso: Non sei que pór, e iso que me fornezo en tendas con tallaxe especial, como é lóxico ao meu delicado contorno, e porto carísimas e delicadísimas sedas.

Pois ben. Entre tanta viaxe escaleira arriba e abaixo (direi que non utilicei o elevador para rebaixar esas disque graxas que dificultan a miña entrada no traxe de baño), reflexionei sobre este mes, que despois de todo, está a dar algunha que outra razón para a alegria.

Así, Sperelli, que non cesa na sua vocación de "Hac Luce" , como se da Herculina Universidade se tratar, remesou un artigo da heroica Lacaniana da Ribeira Sacra, que, impenitente, prosegue o seu vieiro de dignidades hiperactivas no durísimo Via Crucis da sua profisión. No momento en que logre a súa autorización, hei reproducir aquí o seu texto. Unha visión do tratamento da Saúde Mental nos centros que fican á marxe da clínica visíbel, e un auténtico canto á esperanza. Para Ela, o meu recoñecimento e a miña admiración (para alén dun merecidísimo bicazo).

Por outra banda, e xa no ámbito do máis puro divertimento consciente, o ludo-reintegracionismo, que abandeirado polo infame Sanmartín (filho do Morraço, de onde se non?), abandóna-se á celebración do II Dia do Orgulho Lusista e Reintegrata. Mellor será que non me deteña na explicación do fenómeno. Eu, de vós, visitaba o blog e gozava (dado que non vou poder visitar, fornecido coa miña toalha, o local da compostelana Gentalha do Pichel, onde terá lugar o feliz acontecemento). Sempre se dixera, en tempos (desde logo, nos do voso cronista) que "a letra con sangue entra". Pois ben, lonxe de tan tétrica máxima, esta greia de felicísimos lusistas-reintegratas saben como rir de si próprios reivindicando e mandándo-lle uns caldos e uns carinhos á sua causa, como as xentes de ben corresponde. Facer da toalla de Valença ou Vila Nova o tótem estético do "Orgulho", mesturado coa inspiradísima reivindicación de Eusébio supón de seu unha afortunada escolla. Para cando un "pique-nique" nos Cantóns? Iso sí que seria "moinhada".

JOE STRUMMER E REDEMPTION SONG

2008-05-12T16:00:00.006Z

Levo uns dias abafado por unha reacción alérxica, meus caros, e non me extraña. Son tantos os axentes nocivos que erosionan a vida na sociedade contemporánea, que até un corpo excelso como o meu padece a súa acción. De todos os xeitos, e como xa devérades saber, non son avondas as súas forzas para deitar ao voso caro Falstaff, que sobrevive coa coiraza do Terbasmin Turbuhaler (deixaremos o Almax - que acouga os meus gástricos festexos - para outra data).

Pois ben. Remexendo nalgún que outro "cadavre exquis", topei unha fermosísima homenaxe a un dos grandes do rock and roll, finado hai xa uns anos: O alcumado Joe Strummer, hoxe novamente no cenário por obra e graza do cinema. Ven de sair un documentário "Joe Strummer, a alma dos Clash" dirixido por Julian Temple (si, xa fixera algo cos Pistols, que probábelmente lembraredes), que redimensiona a imaxe do noso caro Strummer.

Sempre deverei a este desclasado (máis un) que fuxiu da vida que o fado e o berce lle reservaban para encetar o seu próprio soño punk nos mesmos 70 da Mohicánia (e non precisamente a do Rivas, senón a das cristas tinxidas de cores), grande parte da emoción e o síndrome dos "guitarrazos ao ar sen guitarra contra o espello" dos meus 90 (efectivamente, cheguei tarde aos Clash, pero penso que a miña devoción me garante algún mérito). Devin-lles tamén, a Strummer a aos Clash, a recriazón que da portada de "London Calling" fixeran os meus daquela amadísimos Siniestro Total para a portada do single (aí sí que cheguei a tempo, meus caros e miñas caras) "Me pica un huevo/Sexo chungo", que non hai tanto ainda locia nos muros do Taller (outro mito d´A Coruña la nuit).

Pois ben. Cavilando nun tributo ao bon de Joe, bretemoso e a un tempo frenético guitarrista, entusiasta panfletista e pioneiro dos pioneiros (que llo digan a todos os que mamaron do seu inesgotável peito, como The Police, Mano Negra, The Jam, Talking Heads, Red Hot Chili Peppers,...), revisei pola rede várias posibilidades, as máis delas con desaforados excesos sentimentaloides (mesmo co Jim Jarmusch polo méio, mira ti), así que optei por esta fermosísima versión dun clásico crepuscular doutro mito: Bob Marley.

Ásí que aí vos deixo, xa que logo, coas vellas cancións de redención na voz de Joe Strummer. Un tema composto por Marley cando o cancro vencia o seu corpo, e gravado por Strummer case ao cabo da súa carreira e da súa vida. Toda esa melancolia, esa urxéncia, están para min na voz de ambos cando interpretaron este tema. Joe ten sido, sen dúvida, un dos nosos profetas, e como ben di a canción,..

How long shall they kill our prophets

While we stand aside and look?

Que a terra che sexa leve, Joe.

SOBRE DIPLOMÁCIA E TURXÉNCIAS

2008-05-06T18:09:00.004Z

A importáncia dunha boa diplomácia xamais será valorada na súa xusta medida. Leamos as palavras que a tal arte (ou ao xeito no que ésta non deve ser levada a cabo) dedica o noso paisano Vasco de Aponte no século XV, tomando como exemplo a vida de Paio Gómez (ha, ha, non todo vai ser tomar as cañas no Prada a Tope ou Casa Rita, irredentos crápulas ártabros!!!-ainda que a coruñesa rúa vaia máis ben na memória do Paio Gómez Charinho mariñeiro, guerreiro e poeta pontevedrés do século XIII-), fillo de Diego Alvarez de Soutomaior, o terrível:

"...Houbo un fillo que se chamou Paio Gómez, moi boa persoa, home esforzado, cordo, discreto, e benquerido do rei; foi por embaixador ao gran Tamburabeque (1) (...) Este mouro envioulle dúas sobriñas ao rei para que as casase en España; Paio Gómez indo polo camiño preñou a unha delas; cando o rei o soubo quixo degolalo, mais todos rogaron por el, e casouno o rei con ela, e mentres o rei estaba vivo non a deixou..."

(1) Ou Tamerlán (Timur Lang), nado preto de Samarcanda (Uzbekistán); fixo grandes conquistas e considerábase continuador de Xenxis Kan. O rei era Henrique III.

(Texto tirado da Edizón de Clódio González -Toxosoutos, 2008-)

NA PROCURA DA PAZ ENTRE AS ANIMALLAS (MEIRA)

2008-04-28T16:01:00.008Z

Na fin de semana, e procurando fuxir das elevadas expectativas do urbanita, o voso Falstaff amarrou catro pertenzas e acompañou á sua nao nodriza familir rumo ás lucenses serras de Meira, alí onde abrolla o Miño, ouvea (e como se verá devora) o lobo e deitan os suaves outeiros marés de erva sobre os rios.

O sol queceu as miñas coxas case todos os dias, e agradecín o seu cálido tacto. A boa leitura, agradável compañia e o favorável tempo lograron que esquecese ao meu Anfitrión, que en canto entra en contacto cos eidos e o cheiro a esterco fica invadido por espíritos primixénios que o fan ainda máis insuportável que de costume. Por sorte, os équidos lucenses pasearon as miñas esgotadas nádegas por fermosos lugares, e lembrei aquel tempo no que atravesaba os eidos británicos agallopando nos meus caros cabalos (tempos!!).

A pequena fuxida, acompañada do frecuentamento de outras "gens" en idílicos estados de paternidade/maternidade responsável, resultou finalmente un festival de cueiros e gómitos extraordinários, e así devín manter-me nunha estricta réxime de año e caldo de grelos. Folga dicir que non padecín en exceso, xa que logo, e seguín estricta abstinéncia das alegres baias da súa Maxestade. Así, sen gin e circundado pola exuberáncia da Nada/Todo, transcorriron estes felices e despreocupados dias.

Puidemos constatar que do pedregal nascen as augas, alá onde Irímia expreme entusiasta o zume do Pai-Miño que logo escoa cara Lugo, cara o Sil e logo Caldelas, Tui, O Rosal e A Guarda, onde os domínios de Sperelli. Logo, embebedar-nos da melancolia no Castro de Viladonga (onde o meu caro Anfitrión case ten de ser atendido dun colapso épico-lírico polos servizos de urxéncia do Museu, crendo recoñecer-se nalgún malogrado perfil dos denários que se expuñan) e sentir a fera e implacável voz da Natureza, a se manifestar exenta de compaixón. A noite da nosa estadia, unha égoa parira un fermoso potro, que esa mesma madrugada foi arrastrado fóra da cerca polo lobo, perante a impoténcia da nai, que viu como ficava devorado.

Na Coruña os lobos matan sen facer sangue - pensei. Hai algo fascinante e terrível na Natureza salvaxe. Por veces esquecemos que a Montaña é algo máis que un cadro de Friedrich. Enfin, irmáns. Tentade manter-vos a salvo dos afiados dentes do cánido feroz, e se tiverdes vagar, deixai voar os vosos incrédulos ollos até a Serra de Meira. Ignorade os onipresentes aeroxeradores e respirade os irreductíveis ares da beleza, a história e a climatoloxia. Saboreade e mantede vivo nos vosos corazóns. Lembrade que sempre haverá un luns para retornar ao Inferno,...

PASEAR POLAS MARIANAS...

2008-04-25T16:44:00.009Z

Sí!! Son The Homens. Poderán sonar aos Planetas, aos variados delírios indies de Yo La Tengo, Pavement ou ao demo vestido con aquel tutú, como o vigário que cantava Morrisey, mais Ah!!, esas camisolas que lembran aos rapaces das lambrettas, aos Ramones, aos Dead Kennedys,...Por todos os demos, a canción pega e atorda. Glória e honra para estes composteláns, ao cabo liberados do xugo eclesiástico-lectivo!!!

Ben sei. Estou-vos escoitando. Dicides: "Xa está éste, outravolta coa ciclotímia e sen medicar-se. Dúas raiolas de sol, dous graos de temperatura máis, e abandona o Fado-tanatório para nos atacar con unha absurda e delirante pílula de desamor tardoadolescente".

Enfin, meus caros apocalípticos, reintegracionistas e hortalizas à la carte: Tedes razón, mas non me ides arruinar esta -entendo que brevísima- eufória. Aí fóra está o sol. Mesmo no Bergantiños das eternas humidades musguentas. A que estades agardando? Bailai o Calamar de The Homens, antes de que sexa tarde de máis e o "desaugue" (sic., hai que botar un ollo ao dicionário) vos leve por diante.

DA COR DA NOITE ESCURA,...

2008-04-23T14:41:00.005Z

Fado Hilário

A minha capa velhinha

É da cor da noite escura,

Nela quero amortalhar-me,

Quando for p'ra sepultura.

A minha capa ondulante

Feita de negro tecido,

Não é capa de estudante

É mortalha de vencido.

Ai!... Eu quero que o meu caixão
Tenha uma forma bizarra,
A forma de um coração,Ai!...
A forma de uma guitarra.

Letra e música: Augusto Hilário(fado de Coimbra)
Fotografia: Marc Ritchie (Carvalleira en Lalín)

A BRANCURA DO ABRIL LONDINENSE

2008-04-17T18:24:00.003Z

O vello standard do jazz era "April in Paris", mais xa vedes: "April in London", e o relativismo tan próprio de vós os indíxenas desta remota Terra, que me invade. Eu a me laiar do frio que me rilla os malpocados ósos, e os meus paisanos cobertos dese férrido manto de brancura, tan pouco primaveral,...

E dado que estou co mes baixo baixiño (Abril é o mes máis cruel, non dicia o Poeta?), á espreita de tempos mellores (atmosféricos e térmicos, que todo hai que dicé-lo) e posuido polo lado escuro da forza: Léa-se macabro, dado que os meus lados escuros están segundo pasa o tempo máis claros (ou luminosos), así que negar-me unha e cen mil veces difícilmente logrará deixar nada no confortável lusco e fusco.

Ouh, meu frater Falstaff, meu caro trouleiro de milleiros de andainas, soldado de espada roma polo combate e de ollos apagados polo van esforzo: Dirixe os teus azos á contemplación dese fermoso camposanto, contemplado desde a ao tempo sacrílega e timorata distáncia, e deixa que os teus húmidos osos se relaxen agardando tan agradável estación terminal para o seu acougo.

Mais unha vez obrigado para a Condesa de St. Roque, que segue a obrar de inspirada medium entre o alén británico e o aquén coruñés, con indudável encanto e pertinéncia.

O FIN DA TERRA

2008-04-14T18:24:00.004Z

O FIN DA TERRA

En dias de sol como éste, lembro as tardes de sesta cos meus avós, alá no Carvalliño das infernais calores veraniegas. Tardes das augas no Balneário, de infelices cheiros e beatíficas ledícias. Das longas horas coa ventá aberta, da quentura nos pés bañados por algunha esvaida raiola, encanto os ollos teimavan en se manter abertos, naquel invencível entusiasmo da nenez que descoñece a derrota.

Lembro a Enrique, esa desmesurada figura de afectos, esa humanidade modelada no barro cocido, tan forte e a un tempo tan feble. O tamaño do último avó, diminuido polo peso dos anos fai-se no meu recordo imensidade, atinxindo a imortalidade, a épica dimensión dos onipotentes, das figuras magnificadas polos ollos dos nenos. Esa memória litúrxica que a realidade vivida xamais borrará.

E viu-me a imaxe de Enrique, por algún extraño acaso a orixe de todo isto, ao observar o mar a bater contra os cons, nun dia calquer. Apareceron subitamente o seu sorriso escorado, os ollos da ironia case pechados, sentado na sombra nunha viaxe a Fisterra, que seria iniciática de non ter havido tantas outras con anterioridade, e tan poucas despois.

Alguén falou de Fisterra; do Finis Terrae atlántico. E eu lembrei a Enrique, a miña memória viva e aun tempo esvaecida ( a memória, ese metal golpeado pola maza do tempo ). Enrique sempre chamou aquel lugar, misterioso e arrasado polos homes, “o Fin da Terra”. Sorrín baixo o sol, e invadiu-me a tristura.

Eu lembro.

Fotografia: Prisa Mata

DESDE O MOLLADO MANICOMIO

2008-04-14T17:54:00.004Z

Andava eu a divagar, nestes dias de sol e chúvia que se suceden nunha alternáncia case catódica. E após unha breve releitura das notas que decote deito nese caderniño vermello, dei cunha extraña referéncia á relación do noso País coa enfermidade mental.

O motivo da notícia da que me facia eco era a publicación do livro “Paisaxe e nación: A creación discursiva do territorio”. A súa autora é Maria López Sández, e viña de obter o Prémio Ramón Piñeiro de ensaio.

O caso é que na entrevista que facian á autora na Voz de Galicia, apontou un curioso retallo derivado do seu traballo investigador. Apontava pois, Maria, a existéncia dun texto de Juan Ramón Jiménez no que éste, a falar de Rosalia de Castro e da Galiza, sinalava:

“Ese mojado manicomio”

Unha extraña e fermosa maneira de definir o noso. No que a min respeita, sinto-me perfeitamente reflectido nas palavras de Jiménez. Así me pasara tamén con aqueles versos de Miguel Hernández en “Viento del pueblo”:

“Gallegos de lluvia y calma….”

Supoño que calquer das dúas concepcións evidéncia a percepción que dos galegos que coñeceron tiraron tanto Juan Ramón Jiménez e Miguel Hernández. Todo semella indicar que a depresión pairaba como referéncia común sobre as visións dos poetas, e devo recoñecer que por riba dos tópicos, a sua impresión a miúdo é coincidente coa miña. Supoño que, despois de todo, moita chúvia e moita calma son sen dúvida proemio dun mollado manicómio.

Ilustración: "Cansos da vida", de Ferdinand Hodler

A POSIBILIDADE DUNHA FLOR NACIDA ENTRE A BOSTA

2008-03-23T19:59:00.005Z

Ha, ha, ha, ha!!! Novamente o imberbe pretende imiscuir-se no meu espazo de desafogo e creación. A verdade é que resulta risível o comportamento do meu patético e no entanto benquerido amigo. Reparade no seu desorientado ollar, sentado espido nesa chalana de duvidosa viabilidade (onde están os remos, para comezar? Por todos os santos, se mesmo abraiaria que fose quen a pasar do espigón do Orzán!!).

Enfin, meus caros. Que apenas nunha cuestión acerta o meu anfitrión: Tampouco será cousa de que a miña sinceridade radical poña en perigo o meu sustento. Xa sabedes que a mantenta vai primeiro na miña orde de prioridades. Posteriormente haverá vagar para cuestións de orde elevada, mas, ah, as fabas son as fabas. Dicia, pois, que o meu caro coruñés de cabeceira está certo en algo: Hai un ano que sentei diante desta pantalla, para comentar convosco as miñas certezas e incertezas. Como di o do sorriso etrusco, o nauta da apocalipse, que se permite dirixir-vos invectivas nada afortunadas, isto veu a ser un ponto de encontro de viciosos variados.

Que continue, xa que logo, a ser o lugar onde podamos disfrutar e padecer os rigores da beleza (máis allea que própria). E ficade tranquilos cando o voso navigar vos conduza a este varadeiro de oceánicos praceres. O porto de Falstaff manterá intactas as súas arelas de liberdade, diga o que diga aquél que me coce os garabanzos. A nobreza obriga, e máxime a un británico exiliado como eu.

Houvo este ano algunha caréncia. Quizá algún (máis que algunha) botou en falla as referéncias a algunha que outra cariátide. Si, amigos. Quizá o voso Falstaff ten-se mostrado, máis devido a unha aristocrática prudéncia que a calquer outra cousa, en exceso asexuado. Está ben, tomamos nota e tentaremos ir reconducindo o tema. Sabida e lexendária é a desmesura dos apetitos Falstaffianos, enfín,...a dúvida ofende. Todo sexa, de todos os xeitos, por afundir ao meu caro e hospitalário protector no máis irreversível desacougo.

E falando do homiño, pído-vos que non sexades extremadamente crueis co seu desveo. Lembrade a súa educación nos valores elevados, nas grandes palavras que esvaecen na contemplación da luz do pracer. Matinade en que, ao cabo, e como ben reflecte esta instantánea remitida desde a Pérfida Albión polo meu frater, Sir Paul Falstaff, en toda bosta é posível o agromar dunha flor. Instantánea que, por certo, define á percepción o espírito e a íntima pretensión deste blog. Un espazo para a beleza, chantado no méio da imisericorde escatoloxia que nos abafa.

O dito. Feliz aniversário, miñas e meus caros, e que nos dure a emoción.

UN ANO NA BRETEMA

2008-03-20T19:02:00.006Z

Alá vai un ano.

Hai hoxe exactamente un ano que encetava a andaina deste blog. A miña intención era tentar afastar ao meu vello e problemático amigo Falstaff dos variados vícios nos que andava submido. Sempre pensei que algo de actividade cultural havia de vir-lle ben. Na miña inocéncia valorei que un home dotado para o canto, que se gabava de citar aos grandes do cánon europeu (in vino veritas), que visitava os teatros, os cinemas, os centros culturais inflamado pola beleza, seria quen de plasmar os seus desveos nun blog, deixando así o desenfrenado consumo de graxas porcinas, alcóles de toda caste e a ruina da sua incontrolada vida nouturna.

Dado que o "si das nenas" nunca lle fora propício (devido moi probavelmente ao sobrepeso e á sua tendéncia ao abandono nos comportamentos), pensei tamén que a rede lle proporcionaria un foro de relación. Xa sabedes, esa vella tradición de procurar unha "boa rapaza" que redima ao caimán en cuestión.

Unha vez relidas as postaxes que o meu caro amigo ten escrito en todo este tempo, se algo teño claro é que o seu delírio, lonxe de reorientar-se cara a unha perspectiva racional, característica do bon cidadán, ten-se dirixido vertixinosamente cara ao abismo da decadéncia. Con certeza non teñen axudado todos eses escuros personaxes cos que se relaciona: Poetas malditos, mulleres de mal vivir, refugallos sociais vários, grises empregados, apocalípticos, fémias fatais, cínicos, enfeverecidas lúrpias, calóricos grupos gastronómicos entregados a Dionisos, actores, autores e xentes desviadas, os chamados amigos que o avocan ao vício, músicos e outros patéticos faranduleiros,...enfín: A bosta, a fez social que frecuenta estas páxinas, e que xamais poderá ser un exemplo para ninguén.

Devo dicir, pois, que a miña família e máis eu temos feito todo o posível por arrincar o noso amigo de toda esta ralea. Todo ten sido en van. Mesmo tentamos mover unha instáncia para empregá-lo nalgunha entidade financeira (sabido é que o sector financeiro estabiliza os humores e disciplina os sentidos), matriculá-lo nun master ou procurar-lle un casamento en condicións, pero ai, non hai pior enfermo que aquel que non quere ser curado. Así que o único que me resta xa é mostrar-vos o meu desprezo e demandar-vos, un ano máis tarde, que deixedes livre ao meu amigo, e desistades do voso desexo de arrastrá-lo ao inferno convosco.

Pois iso; feliz aniversário, e que vos cunda. No que a min atinxe, proseguirei a miña navigación por augas menos procelosas, con ese ollar extrañado, fixado na incertidume que este mar nos reserva.

Ilustración. Escultura de Ron Mueck. "Man in a boat"

O TEMPORAL QUE NOS ARRASA

2008-03-12T18:40:00.006Z

Quen diria que o mes de Marzo ia castigar os nosos receos eleitorais cun novo temporal!!!. A sucesión de vaidades "urna-por-méio" quizá nos despistara. Quizá afastara os nosos ollos do ciclo da vida. De todos modos, un golpe de mar en condicións sempre é quen de por-nos no lugar de contado.

Así, a miña amada Babilónia coruñesa (quizá apenas diferenciada do histórico topónimo pola total auséncia de apetitos que seica a aquéla lle eran próprios) foi literalmente varrida polo temporal, que, entre outros divertimentos, produciu fascinantes ondas de até doce metros en toda a costa. Tal fermosura non deu, desta volta e por fortuna, coa vida de mariñeiros no fundo do mar. Sí, pola contra, con vários metros de paseo marítimo derrubados e unha manchea de indignadísimos cidadáns que, armados de máquina fotográfica dixital, tomaron a se callar perigosísima zona cero para imortalizar o perto que estiveron da violéncia elemental (dos elementos, quero dicir), ou quen sabe se para reprobar ao mar a sua falla de sentir cívico.

Enfín, para alén do terrívelmente insubstancial de tal comportamento, o mar cedeu, despois de todo, e refugou arrastar algún deses patéticos indivíduos cara á sua dose de perigo real. Sorte para el. Mais é de acreditar que a policia tivo realmente problemas para reter a enxurrada de psicópatas famentos de adrenalina. Por todos os santos, non hai uns "cochesdechoque" permanentemente instalados nos Cantóns para deleite desta mórbida lexión? Ou é que dá corte ver-se circundado de imberbes meniños, cegamente conducidos polos seus pais. Ah,...despois de todo, esta Babilónia terá tamén dentro de si o seu pecado, as súas arelas de transgresión, obviamente máis decantadas cara Tanathos que cara Eros, polo que se ve.

De todos os xeitos, gocemos desta fascinante beleza desatada do Océano, insensível aos regos que as ordenanzas urbanísticas dos aborrecidos humanos lle trazan. Rotonda das Escravas, mesmo a carón do estádio de Riazor. Autor descoñecido. Se cadra un dos abraiados espectadores do temporal armados coa cámara?.

NOEL GALLAGHER E OS INDESEXÁVEIS VECIÑOS

2008-03-05T18:35:00.005Z

Desexoso estava, miñas e meus caros, de narrar algunha andaina protagonizada por algún súbdito da sua maxestade. Entenderedes o meu desveo, pois certo é que as Illas andan escasas de talento nos últimos tempos (e vou prescindir da Literatura). Poderia esconxurar os fados, e alegar que a perda de clase é unha constante nestes tempos, e que a caida en desgraza da aristocrácia á que por dereito pertenzo ten derivado nas actuais cotas de vulgaridade. Poderia. O problema é que non podo. Non lle devera perdoar á miña por outra banda admirada Tatcher (Margaret) ter convertido os refugallos da cultura victoriana sobreviventes nun imenso eiral inzado de hooligans. Moi mal, Maggie. Moi mal. A história ensina que se apretas de mais ás clases baixas, a sociedade apenas dá en producir monstros. Coido que o Ken Loach deu algunhas máis que razonávis probas ao respeito.

Pois ben. Contodo, por veces os arrabaldos tamén dan en producir flores de fermoso aroma. Xa faláramos nesta bitácora dos irmáns Gallagher, eses túzaros cheos de encanto que fixeran renacer en nós, coa súa banda Oasis, reminiscéncias sesenteiras que criamos extintas.

Pois ben. En tempos de cinsa triste e aborrecida, onde as opinións son apenas telegramas do que a audiéncia quer ouvir, e onde nada surxe do espontáneo desexo de expresar o que en realidade opinamos (chamar lixo ao lixo, poño por caso), o meu caro Noel Gallagher ven de alegrar-nos o dia cunha dos seus habituais desbarres, neste caso extrañamente non destinados ao seu irmán Liam.

Noel ven de declarar que marcha de Ibiza (onde seica residia), por completo farto de ter como veciño ao ínclito James Blunt (ex soldado británico no Iraque, redimido polo suceso obtido como cantautor melódico. Efectivamente; líchedes ben). Así llo teria manifestado a The Sun un "amigo" de Gallagher:

"Noel non atura a idea de que James Blunt estexa a compoñer música de merda na sua mesma rua".

Fotografia de Dean Chalkley

LOIS PEREIRO E A TRISTE PULCRITUDE

2008-02-25T18:24:00.009Z

Noites en branco coma sabas húmidas

nas circunvolucións do meu cerebro

tendidas sempre ó vento do perigo

da erupción e da combustión eterna

doutra pel desexada que ardería

no lume que a súa visión provocara.

En min aniñan sempre ano tras ano

as aves migratorias

que buscan climas cálidos

nun exilio forzado polo inverno

vencidos desarmados e cautivos

os seus feridos corazóns perplexos

que a dor vai tinguindo dun odio frío.

Unha estación no inferno, outra no ceo

temporalmente amable e despexado,

e ó final sempre a triste pulcritude

doutro ensaio xeral do soño eterno.

(Luz e sombras de amor resucitado, 1995. "Poesía última de amor e enfermidade" - Edicións Positivas, Decembro de 1995-)

Fotografia de Xosé Abad.

ONDE A LUA MANIFESTA A SUA BELEZA

2008-02-22T19:39:00.006Z

Foi esta unha noite de desveos e sombras. Sobeu a temperatura, mas foi-lles cousa das fevres, que non de outros ardores,... ah, a saudade das alegres "comadres"!!. Pois ben; dicia eu que a noite non deu para moito durmir, así que, por extraña compensación, na altura dos hábitos naturais que á vida laboral son próprios, o madrugar de hoxe reservaba agradáveis sorpresas.

Non foi unha sorpresa a habitual afluéncia de tarados e esmiolados que atinxen a Avenida de Arteixo a tan intempestivas horas. Algún dia darei en reflexionar sobre esa certeza que desde hai tempo aniña na miña cabeza. Ben certo é que non toda a sociedade está integrada por doentes psicópatas, mas sí é certo que destes últimos, todos teñen carro (e, ademais, teiman en utilizá-lo, poderiamos engadir a xeito de corolário).

Pois dicia, que, após zafar afortunadamente dos dous ou tres kamikaze motorizados que por cuota me corresponden, logrei coller a Autovia con certa habeléncia, havida conta da noite en branco, e alí, maxestosa sobre Meicende, prateada e pura, locia ela: A Lua chea, a gozar no seu perfeito marco de escuridades, nidia e fermosa. Enorme, luminosa. A miña fascinación case me avoca a arroxar-me ingrávido sobre o mini-encoro de Meicende (este ano tan sedento), posuído pola emoción da madrugada.

A Lua, que recortava a sua figura sobre un ceu que clarexava. Clarexava cando apenas eran as 7:35 horas. Ah - pensei - , así de duro é o tránsito dos anos. A noite vai cedendo o seu espazo de enormidade á teimosa acción do dia. Estamos a finais de Fevreiro. O paso do tempo mostra toda a sua crueldade, encanto a Lua, invadida de grandeza, é incapaz de reparar na erva seiturada baixo os seus pes.

Seguín, guiadiño, o estricto vieiro que marca a Autovia, tentando fuxir dos sinistros conductores que -igual que eu- afogan a sua miséria aferrados ao volante, alimentando frustracións coas feroces consignas radiofónicas que chaman ás armas. Subindo de Loureda, por tras dos curutos das árvores, alí estava ela, novamente. Insensível á sua decadéncia, arrogante, ollando para min como se fose eu a vítima do ataque do dia, ese infame axitador de conciéncias. Ria a Lua, entregada ao pracer, dirixindo-me un aquel de "Rio de me ver tan bela neste espello", e devo recoñecer que a compadecín. Imaxinade se estava durmido.

Ela, no entanto, viraba arteira a súa face cara ao Océano dos Atlantes, alá onde sabe que Barrañán, Con Bouzas e Valcovo teñen sempre unhas palavras de sal para a súa inconstante amada.

E eu seguín cara Carballo, comprendendo por fin, e convencido da miña estupidez. No dial, Rádio María invadia A Laracha.

THE BEAUTIFUL SOUTH

2008-02-18T18:09:00.005Z

Boa tarde, xentiña!. Cansos dos rigores das tardo-rebaixas de Fevreiro? Agardando últimas oportunidades no deficitário mercado do amor e os afectos? O céu non caeu ainda sobre as nosas cabezas, así que dade-vos presa. Axiña os fervores do verán han bombardear os vosos ollos con toda caste de belezas, e o voso branco cute invernal será o voso horror e o voso descontento.

Ten graza que sexa Falstaff o groso, o desvergoñado, o infame baldreu dipsómano e vítima da obesidade mórbida quen vos faga de filantrópico profeta, mas os desígnios da maldade son inexcrutáveis, miñas e meus caros. Deixade a pel no ximnásio, ou padecede o ostracismo e a indiferéncia de garotas e garotos. Sabido é que para evitar a invisibilidade existen medidas máis drásticas , pero probávelmente desoladoras para o espírito.

Así que, co ánimo de me automedicar, reflexionei sobre os riscos e aconteceres que o emparellamento conleva, sobretodo aos especimes que xa temos sucesivos sedimentos de lorza a nos circundar. Así que tirei de manual (non o glosado pola virtuosa man da Condesa Sanguenta, por certo), e revisitei os clásicos. Neste caso, o meu caro Paul Heaton (sí, eruditos leitores, aquel mítico vocalista -que fermosa palavra- dos non menos canónicos Housemartins), coa súa "nova" (deve ter case duas décadas) banda, "The Beautiful South". A agudeza de Heaton, co seu aspecto de bonome de Hull, ten herdado do mesmo Ray Davies ese talento e lucidez na análise das desvairadas vidas da clase obreira británica.

Como mostra, duas xoias. "We are each other" e "Don´t marry her, have me". A respeito desta última, eu recomendaria-vos escoitar a versión orixinal, que por obra e graza da censura, tiveron de modificar para podé-la emitir pola rádio (enfín, Europa, o chan da liberdade con maiúscula). A versión orixinal era "Don´t marry her, fuck me", algo quizá máis próximo ao que os xuristas chamarian o "espírito da letra", que vos vou dicir,...

Ao cabo de "Don´t marry her, fuck me", vai a letra orixinal, con fermosísimas lindezas do estilo de "She´ll grab your sweatie bollocks/then slowly raise her knee", se callar tan próprias da relación marital. Enfin, gocen destes meus paisanos da Britannia profunda e da súa inspiración. Quizá logren que visitemos o ximnásio de maneira máis relaxada, ou que incluso (opción nada desdeñável) logremos, ao cabo, mandá-lo a tomar polo cú, se me disimulan o entusiasmo

"Don´t marry her, fuck me" (Heaton/Rotheray)

Think of you with pipe and slippers/Think of her in bed/Laying there just watching telly/Then think of me instead/I´ll never grow so old and flabby/That could never be/Dont marry her, fuck me.

And your love light shines like cardboard/But your work shoes are glistening/Shes a phd in I told you so/You´ve a knighthood in Im not listening/She´ll grab your sweaty bollocks/Then slowly raise her knee/Dont marry her, fuck me/

And the sunday sun shines down on san francisco bay/And you realise you cant make it anyway/You have to wash the car/Take the kiddies to the park/Dont marry her, fuck me

Those lovely sunday mornings/With breakfast brought in bed/Those blackbirds look like knitting needles/Trying to peck your head/Those birds will peck your soul out/And throw away the key/Dont marry her, fuck me

And the kitchens always tidy/And the bathrooms always clean/She´s a diploma in just hiding things/You´ve a first in low esteem/When your socks smell of angels/But your life smells of brie/Dont marry her, fuck me

And the sunday sun shines down on san francisco bay....

AS ROSAS ÁTICAS DE JUAN SIGÜENZA

2008-02-14T20:32:00.004Z

Imaxinava Böcklin á morte apostada por tras súa, co seu choqueiro sorriso (xa que enfiamos a Quaresma) a tocar unha agónica melodia no violín. Sí, diredes. O acerto da composición e o uso do espello veñen de Velázquez, de Vermeer, mas, ai, amigos. Recoñecede que nengún deles ousou dar-lle as costas á morte deste xeito. Apenas o bon de Arnold, cos seus engraxados cabelos, convulso no irado xesto do talento.

Quen diria que, co seu traballo, Böcklin havia ser quen de fuxir da sinistra tarantela da súa alegre compañeira, para se virar imortal?

E por que todo este cerimonial macabro após o Entroido? Pois porque o voso Falstaff ten recebido un poema de Sperelli, o Señor de Baldráns, que desde a súa atalaia tudense ainda se entrega á produción literária e -xa en menor medida- agrícola. Dado que as súas achegas son tan valorosas como esporádicas, compre celebrá-las como corresponde. Así que, sen máis, déixo-vos cos versos.

"De las rosas áticas"

Es de tu sueño, devenir siniestro,
ese abismo oquedad de la mirada
que a tu espalda, riente, la muerte horada
para sepultar lo que creimos nuestro,

pues de todo lo habido, tiempo diestro,
sólo restan efigies de la Nada,
bosquejos de una sombra enmascarada
que al óleo retratas de algún ancestro.

Acordes de violín nos adormecen,
mientras el lecho de la tierra espera,
y siembra rosas secas que adolecen,

banal sueño para aplacar la fiera,
que en su caída inerte a la vida arrastra
a bailar el vals de la calavera.

Juan J. Martínez Sigüenza

Ilustración: "Autorretrato coa morte a tocar o violín" (1871-1874) Arnold Böcklin

QUEN CONTARÁ A NOSA HISTÓRIA?

2008-02-12T19:36:00.000Z

NOTÍCIA DO DEZA E DOS ACONTECERES QUE NEL TIVERON LUGAR

2008-02-05T19:34:00.000Z

Ola, meus caros leitores, que ainda caides por aquí, fornecidos de princípios éticos insubornáveis. Viro a vista cara atrás, e observo con preocupación a febleza da miña estabilidade emocional, que semella o Dow Jones, pola sua volatilidade.

De todos os xeitos, collamos ar e retomemos o conto. O voso Falstaff viaxaba até Lalín, lembrades?. Xa sabedes, esa mítica terra onde feros guerreiros como López Veiga asisten ao enterro dos seus inimigos (políticos, off course), quen sabe se mastigando o remorso, ou se por tomar certeza do óbito.

Pois ben, era alá en Lalín onde o voso Falstaff havia afogar os seus humores melancólicos nun prosaico cocido. Pois ben, mália ter degustado o manxar en canónico estabelecimento, a demora do resto dos comensais (non lle é imputável a chata ás oficiantas, xa que logo) en chegar en tempo ao templo -xa non digo en forma, que tampouco- derivou en que o cocido ficase re-cocido, e non estivese no seu ponto óptimo. Así e todo, mesmo algo pasado, os pousos da máxia ainda permanecian no grelo, nos chourizos, e pouco máis. Así de fuxidias son as glórias terrenais,...

Así que houvo que entregar os azos todos á reválida nouturna. Ainda que o frescor xa non é o de outrora, o voso Falstaff combateu co seu valor característico, oferecendo a outra fazula perante as constantes agresións de que foi obxecto. Destarte, houvo que enfrontar abomináveis propostas musicais, infernais mostras de danza tribal contemporánea e bravos combatentes locais enchidos desa adorável hostilidade contra os forasteiros, que nos é tan característica aos bárbaros do Norte, de Monforte a Newcastle. Enfín, unha gris experiéncia, diredes. Pois non. A grata compañia fixo levadeira a andaina, e a grei que guiou os nosos pasos polo Deza atinxiu elevados méritos.

Finou a andaina, e nós, a proseguir o crepúsculo deste inverno de saudades.

Coda: Cando atravesaba Lalín 2000, -o imenso polígono industrial da Vila- para enfiar a Autovia cara Santiago, algo naquel peplum que fóra produto da súa teima traia a lembranza de Xosé Cuiña, o fillo do muiñeiro, unha presenza/auséncia invisível, pero certa, naquel frio da Vila. Havémo-lo botar de menos.

Fotografia de Rankin.

VARADO NO DESPERTAR DA BELEZA (THOMAS ALLEN E MAIS EU)

2008-01-24T19:10:00.000Z

Fotografia de Susan Burnstine.

A culpável foi a Marquesa de San Roque de Fóra, Dona Nieves, que me enviara a Thomas Allen cantando ao espertar da beleza que Tennyson -esa espécie de dignísimo esmolante na fotos de Julia Cameron- algunha vez experimentara, preso da fascinación.

Dicia eu que a Marquesa, que ben podia dedicar-se a contemplar o mar bravo desde a sua atalaia (e conste que seica xa o fai, albiscando apocalipses sobre Monte Alto) en vez de condenar-me a tanta dor como a fermosura produce, levou-me a ollar os agros de Bergantiños coa alma magoada, tal e como fixera Don Eduardo Pondal, varado nas húmidas brañas. É o que teñen ou tiñan, Thomas Allen e máis Tennyson.

E o que facer, para combater a saudade deste inverno, que non nos deixa? Pois probávelmente abominar de Let beauty awake, que con certeza nos abocará a trevoada que se insinúa na fermosísima e inquedante fotografia que hoxe colo neste blog.

Iso, o primeiro. E o segundo? Pois ben, a grandes males, grandes remédios. Tampouco vou deixar que a melancolia de Balthus e os dias dourados me abduza, non. Así que xa o teño decidido. Mañán facturarei as miñas mórbidas graxas até Lalín, para que se deleiten cun máxico cocido. Veremos se alá polos Dezas ainda dominan a telúrica ecuación do prato (parece ser que así é).

E quizá así, embrutecido nos triglicéridos, bañado en colesteroles, lípidos e toda caste de inomeáveis, saciado no ancestral mistério da carne, logre tirar de min toda esta saudade que me soterra.

Até que a primavera chegue, e acorde novamente a Beleza.

OS DIAS DOURADOS DE BALTHUS

2008-01-22T21:17:00.000Z

Está ben. Sodes realmente intelixentes, e como non podia ser de outro xeito, colléchedes-me. É certo. As postaxes desta nova xeira están sendo escasas (poucas) e ben breves (curtas). Devo recoñecer que o tempo é a cada máis cativo, así que véxo-me na obrigación de sacrificar extensión por asiduidade. Confio en ser quen a manter esta última, sen sacrificar a cualidade. Daria-me por pago, se este o voso imenso pallaso do triglicérido que son puidese lograr manter certa coeréncia estrutural, mas ai!!, xa sabedes que o meu anfitrión ronda por estas liñas, patrulla este blog a sabotear argumentos, pisa a miña sombra, vampiriza o meu talento e axexa para me restar protagonismo. Destarte, entenderedes que sexa difícil compatibilizar a miña excelsa brillantez coa sua insípida prosa, e máxime en tempos de "craque bursátil". Ha, ha, ha! O insensato é quen de ligar os seus biorritmos aos do Ibex 35, así que polo menos confio en que nos deixe tranquilos durante un tempo.

Pois iso, que hoxe apetecia-me "agasallar-vos" con algo de Balthus. Normalmente, a sua mera contemplación provóca-me un extraño desasosego. Na súa aparente concepción infantil da realidade, agóchan-se monstros de densidade terrível. Lémbra-me a pretendida tranquilidade cotiá coa que David Lynch comezava as suas películas (Veludo Azul ou Corazón Salvaxe, por exemplo), e sei que Balthus apaixona a máis dun psiquiatra. Tamén Lynch, pero iso seria xa fariña para outra muiñada, como se adoitava dicir.

Neste caso, a obra é The Golden Days. Deixo-vos a interpretación. Só vos farei -se mo permitides- unha pequena recomendación musical para acompañar a contemplación do cadro. "The Golden Age" de Beck (de Golden a Golden).

VELAI O TEDES: JONATHAN LITTEL

2008-01-20T18:04:00.001Z

Velaí o tedes. Outra estrutura ósea aparentemente feble, como a do Caetano Veloso. Unha aparéncia fráxil, un xunco uncido de vulnerabilidade. E, no entanto, non seria intelixente obviar ese ollar afogado en líquido, as veas obsesivamente abultadas, debuxando talos leñosos na breve parte dos brazos que se poden aprezar. A enerxia eléctrica que provoca o seu corpo en repouso. A brevidade do corpo de Jonathan Littel produce angústia. E iso, simplesmente o home.

A obra non . A súa Obra (“As Benévolas”) leva case un mes a me privar do sono.

E é que un considerava o horror, a raíz da súa incontinente análise, un descoñecido próximo. Levaba tempo, meus amigos, mantendo longas conversas con él, coa sua manifestación, esa sombra invisível que acompaña os nosos pasos polo mundo, silandeiro e sábio, como un traxe cinxido ao corpo coma a própria pel, convertíndo-nos en ignorantes de o levar posto. E contodo, a evidéncia de roupa tan lixeira xamais me afastara do seu recoñecimento, da súa presenza apenas figurada, pois sabia –e case sempre souben- da súa habilidade para se materializar, arruinando para sempre a nosa pretendida comédia de gozar-a-enganar-a-morte.

Non padecín o seu rigor, a súa ruda gargallada. Non para alén do nível usuário, quero dicir. Apenas a súa insinuación, esa fascinación dos recantos escuros do noso cerebro. Pero el sabe. El coñece. Miráde-o, tan insignificante. Esa canaveira, esa triste flor de inverno. El foi quen a me levar alí. Ao horror con maiúscula. A cegar alí onde os zapatos tinxen coa lama. El soubo. Directa ou indirectamente. O mundo é teatro, despois de todo. Tamén o artifício instaura o asombro nos nosos ollos, e meritória é a man do mago que provoca a ilusión.

A inocéncia perdida en Ukránia. Nas fragas espidas após o Outono, de polas reviradas que apontan ao céu, como gritos de condenados. Logo virán a banalidade do mal, a obediéncia devida,... O animal ancestral, que, vestido coas roupas do horror, voltará para reclamar a súa partilla na História, lixada en barbárie e en rios de sangue.

Velaí o tedes. Ese home insignificante soubo. Sabe.

AS BONDADES DE TRAER O FUMO POR VESTIDO

2008-01-09T19:01:00.000Z

Está ben, meus amigos. Recoñezo que a miña anterior postaxe puido resultar algo severa. A tristeza neste inverno finalmente húmido (e de humidades havemos seguir a falar, tempo ao tempo) pode ser un peso grande de máis para as vosas de seu coitadas existéncias.

Adorava ese poema da Lídia Jorge, e fascína-me o xeito no que Armando Machado deu en musicá-lo, en forma de fermosísimo fado, interpretado de maneira sublime pola deusa Mísia no seu disco "Garras dos sentidos". Escoiten, escoiten e entréguen-se a complacéncia das sombras.

Así que, como fiquei tan arrepentido de vos castigar con tanta beleza en plena costa de Xaneiro (cando deverades estar entregados ao consumo a prezos reducidos), hoxe asumo o dever de lembrar-vos que "traer o fumo por vestido" non sempre é sinónimo de desgraza e abandono á desolación. E se ainda abeirades lugar para a dúvida, velaí tedes a Io, alegremente entregada ao carnalísimo fumo de Xúpiter, segundo a visión de Correggio.

Como se di na miña família materna, "Arde Perillo e fumega Montrove".

Fumegade, fumegade, que ven a fin do mundo.

SOU DE VIDRO

2008-01-03T20:46:00.000Z

Sou de vidro

Meus amigos sou de vidro

Sou de vidro escurecido

Encubro a luz que me habita

Não por ser feia ou bonita

Mas por ter assim nascido

Sou de vidro escurecido

Mas por ter assim nascido

Não me atinjam não me toquem

Meus amigos sou de vidro

Sou de vidro escurecido

Tenho fumo por vestido

E um cinto de escuridão

Mas trago a transparência

Envolvida no que digo

Meus amigos sou de vidro

Por isso não me maltratem

Não me quebrem não me partam

Sou de vidro escurecido

Tenho fumo por vestido

Mas por assim ter nascido

Não por ser feia ou bonita

Envolvida no que digo

Encubro a luz que me habita

Lídia Jorge

AMAR A FAMÍLIA,...

2007-12-30T17:56:00.001Z

(Quero que gastes unha chea de cartos para demostrar que amas a túa família)

O AGASALLO PERFEITO

2007-12-30T17:45:00.000Z

O tempo inclemente e a parella incleméncia social ten-me afastado de vós neste tempo. Así que, para vos comprar o perdón, como en min é habitual, aí vos vai o meu agasallo: O Nota esquecendo os rigores dos pérfidos galenos, conducindo co "Looking out my back door" dos Credence Clearwater Revival. Unha fermosísima maneira de xuntar unha das miñas cancións preferidas con un dos meus filmes máis adorados. Que máis queredes, miñas e meus caros?.

Pois iso,...sexan felices.

HOBBIES E RENDEMENTO LABORAL

2007-12-20T19:17:00.000Z

Ha, ha, ha!!! Non dou parado de rir, meus caros e caras. Veño de ler esta fantástica e novedosa aseveración na edizón que do New York Times publica El País.

Non me digades que non resulta fermoso? A Asesora Boralnselor, unha sección asinada por unha tal Eilene Zimmerman (apelido hebreu a relacionar con algunha psicoterapeuta, ou é que comezo a padecer desas fílias / fóbias Allenianas que tanto abducen ao dos blues propícios?) dá unha série de pautas sobre o bon que pode resultar ter unha afeizón ou hobby (que non Hobbit, que supoño que terá outras embriagadoras prestacións) para a mellora do rendimento laboral.

Dado que, como xa sabedes e veño reiterando –á costa de mermar a meu xa escaso prestíxio nun Pais maldito pola sua adicción ao traballo, ou iso se conta – nen realizo traballo algún á marxe de espallar o meu talento entre as masas incultas, nen maldita a falta que me fai. Esta condición de privilexiado observador condúce-me a manifestar, desde unha óptica europea distante do calvinismo e pseudo-calvinismo de filiación norteamericana, que os meus conxéneres lastrados co fado de Prometeu, o que precisan é, pola contra, máis hobby e menos rendemento laboral.

Non podo resistir agasallar-vos con algunhas pérolas de Eilene, que entra en éxtase con algúns textos de Carol Kauffman, que recollo en negriña:

“Pode unha afeizón facer-che mellor no traballo? Sí, porque facer algo que te divirte pode axudar-te a pensar con máis criatividade e dar-che confianza. Kauffman engade que unha afeizón pode mesmo preparar-te para unha reunión complicada, pios fai que te sintas máis seguro de ti e con máis enerxia. Digamos que es apaixonado da ópera. Procura na Internet o teu fragmento favorito de ópera e escóita-o durante cinco ou seis minutos, aconsella. Esa emoción positiva aumenta as habilidades cognitivas e socias. Se continuas nese estado de felicidade absoluta por un tempo, dará-che de verdade un subidón de enerxia.”

Espeluznante. Como o indivíduo ou indivídua teña reunións a miúdo, é máis que probável que acabe por aniquilar con arma branca ou automática, á totalidade dos seus compañeiros de traballo, con Rigoletto a todo volume no fio musical da Oficina.

Máis atinadas citas, desta volta Gabriela Corá:

“Obter tempo para actividades divertidas estimula partes do cerebro asociadas co pensamento criativo e positivo. Está-se máis motivado desde o ponto de vista emocional e intelectual.”

Son eu o único que tira desta frase que o traballo non é divertido? Non esá asociado co pensamento criativo e positivo? Que o traballo produce unha motivación emocional e intelectual inferior ás “actividades divertidas”? Inclúe entre estas últimas o rozamento corporal, ou isto non entraria na categoria de hobby? Quizá na de hobbit?,

Máis non remata aí a proposta. Facendo gala dese pragmatismo tan estadounidense, Eilene baralla, e ouh!!! Velaí a cuestión:

“Como podes saber se a túa afeizón devera converter-se na túa profisión? O ponto de inflexión alcánza-se cando estás máis interesado pola túa afeizón que polo teu traballo e cando o traballo é percebido como unha perda de tempo, segundo Mc Meekin. Tes que investigar un pouco o mercado e asegurar-te de que odes gañar a vida coa túa afeizón. Tamén corres o risco de que, ao convertires a túa afeizón na túa profisión, elimines todo o divertimento, conclúi.”

En definitiva, abandonade toda esperanza, ouh espectros da larchaneria. O traballo aliena e vai proendo calquer signo de intelixéncia e/ou criatividade que nalgún momento puiderades ter posuido. Mais, ai!!, a máquina precisa de madeira seca para se alimentar, e vos precisades de diñeiro para sacrificar ao ventre dos deuses pagáns.

Conclusión?: A pantasma de Lampedusa (Giuseppe Tomaso) ataca de novo. Que polo menos podamos hospedá-la botando unha convincente risada.

NOTÍCIA DO TERRÍVEL CLAN DO VALADOURO

2007-12-13T19:48:00.000Z

Onte deixei caer as miñas pousadeiras por Casahamlet, templo referencial da irreveréncia teatral nesta Cidade de "Alta Comédia". Sempre me atraiu esta xente da farándula, co peso da vida ás costas, a decéncia da verdade e a indecéncia insultante do seu hedonismo sensorial. Odiaria-os, se non fose eu próprio fillo dun deles, e xa que logo (nobreza abriga, meus caros), xuiz e parte.

Direi que, por outro lado, os rasgos que me caracterizan son comúns a estas adoráveis criaturas, deixando á marxe, quizá, a indoléncia, que compenso con enormes doses de bonomia. Enfin, que lle queredes? Despois de todo, o meu barco varou na insondável brétema herculina, sen que este fose o meu destino inicial. O que lle vou facer? Supoño que se as luces do faro non fixeron o seu traballo, será de xustiza que sexa algún coruñés o que traballe para me manter, non sí?. Compénso-o o meu parasitismo, de todos os xeitos, con outras cualidades. O meu anfitrión é un ser anodino, así que eu asumo o difícil papel de lle arranxar a vida social. Iso me levou a Casahamlet.

Alí puiden observar de novo, á marxe dos habituais infractores, a unha Alicia cada vez máis crecida, que ainda mantén esa pilleria de pequeno trasno ilusionado nos ollos (mesmo après le prix, o que é de agradecer), e como non, ao xa mítico Triunvirato do Valadouro, ou sexa, Xesús Pisón, Isaac Ferreira e Manuel Lourenzo.

O clan goza de excelente saúde, e máis unha vez puidemos gozar, nese espazo de liberdade da Rua Afonso VII, do encanto narrador de Lourenzo, que argalla argumentos no ar, como se de música se tratase. A máxia da narración é conducida como unha sinfonia , e a amenidade, servida coas devidas doses de retranca, humaniza os mitos, os herois, os deuses. Así, ainda que soubemos da sua reticéncia a ser incluido na Xerazón Abrente (por razóns ben ponderadas) ou reducido ao Ciclo Mítico (pola sua recorréncia na temática grega, por outro lado unha benzón), disfrutamos do verbo florido do Señor Lourenzo, que está forte como un buxo, todo hai que dici-lo.

E, para alén de várias sorpresas (o próprio Isaac, que "quiso añadir al suyo el nombre de su patria", foi agasallado pola leitura dramatizada - inesperada - dunha pequena peza súa por dúas alunas da Escola de Teatro-unha delas coñecida desde hai anos-, Santiago Fernández e o próprio Lourenzo), apresentaron-se os "Contos Troianos" de Manuel Lourenzo (que inclúen unha Unidade Didáctica de Glória Rico e unha enoorme e traballosa fe de ocupacións e traballos do Autor da obra, levada a cabo por Isaac Ferreira) e dun novo número da Revista Casahamlet, adicado ao Amor.

Unha divertida velada, que rematou diante dunha mesa, como é habitual entre os extraños alieníxenas que habitan este Pais. Logo, máis agradável conversa, con Glória Rico, Xoán López, os devanditos e máis xente de interese cuxo nombre descoñezo (os anos, meus caros, os anos), máis si as súas palavras.

Mesmo Lourenzo, levado por esa dionisíaca atitude dos titiriteiros (vid instantánea do ínclito, nunha infernal aparición cénica), referiu fermosísimas e indecentes anécdotas dunha Cidade desaparecida baixo os mares do cimento e a desmemória, e todos ensoñamos aqueles tempos idos tan vizosos, de Lugrís, Avilés e tantos outros.

Oxalá algún dia o do Valadouro ouse deixar notícia escrita das suas vivéncias coruñesas, que testemuñan un lugar encantado, cuase desaparecido e irreverente: Como o Teatro.

O dito. Estes do Valadouro son de cerna dura. Haverá que seguir frecuentándo-os , por ver se se nos pega algo.

ISAAC DIAZ PARDO

2007-12-05T20:00:00.000Z

A história íntima que un arrastra pola vida é a que é. Teño consciéncia do Grupo Sargadelos desde cativo. Na casa dos meus avós houvo un fermosísimo xogo de café do que foron mermando as pezas, paseniño. Fican ainda a maior parte, na casa dos meus pais. Os avós coidavan delas como se de ouro se tratar. Gardávan-nas cabo de outra louza de comezos de século, fabricada en San Claudio (Astúrias), outra das grandes marcas dos ceramistas do tempo.

A presenza do fenómeno empresarial-cultural, do dinamismo autoxestionado que deu luz, desde as enormes distáncia e talento, a milleiros de iniciativas como o Museu Carlos Maside, a Ediciós do Castro, ao Instituto Galego de Información, ao Laboratório de Formas, aos espazos de criazón cultural que supuxeron as Galerias Sargadelos, sempre abertas a acoller calquer proposta, ...

Iso é história. Luís Seoane, Isaac Díaz. Dous grandes criadores plásticos (e non só). Dúas referéncias intelectuais, artísticas de vangarda. Dúas mentes extraordinárias condeadas á disidéncia que que corre parella á brillantez e o pensamento.

Mais eu queria falar de outra cousa. Da vivéncia íntima. Lembrarei, así, a primeira incursión ao Museu Carlos Maside de O Castro, en Sada. Tan perto das orixes familiares en Osedo, en Castelo. A fascinación infantil por aquela obra de Seoane: "Nada as perturba". A linguaxe acrílica. A nada. A negación da evidéncia, o ver sen querer ver. Impasíveis ante a barbárie, a felicidade, a desolación de veren-se desoladas. Lembraria tamén o "Curuxán", unha das súas máis fermosas obras, que tantas veces agasallei, desque miña nai o levara sobre o peito, durante tantos anos, e que ficaria para min como eséncia mesma da recóndita realidade da identidade e os afectos.

Logo, aquela fotografia de Isaac tirada por Xurxo Lobato, e o seguimento das súas proclamas na Voz de Galicia, convertido nun incómodo locutor que mudava dunha a outra postura, nunha constante reformulación que impedia a etiquetaxe, que saboteava a integración nunha ou outra facción das que decote rondavan ao vate, anceiando atraé-lo ao seu carón.

Ao cabo, a esencial referéncia na consecución dunha Arte Contemporánea Galega. Acho que é neste ámbito onde ainda non se ten recoñecido de maneira apropriada a imensidade da aportación de Isaac Diaz Pardo á catalogación e criazón do noso cánon plástico contemporáneo.

A visión de Isaac só, convertido nunha ínfima figura esguía, orfa de calores, no marco do Instituto Galego da Información, en San Marcos, alí onde até agora residia. A pequenez do criadora entre a enormidade das instalacións, o poder indómito das mans que se retorcen como sarmentos cando suxeitan as súas roupas. O vigor da vellez, a dignidade perante a barbárie, o ódio, o despeito.

Isaac como un heroi feble da Bíblia, como un personaxe da Traxédia, como un Tirésias que padece nas suas carnes enxoitas o rigor deste infame mundo de tendeiros de estómago insaciável.

A fotografia de Isaac na defensa do seu último reducto, do outeiro no que afinca a súa bandeira para facer fronte á derradeira batalla. A derradeira lición do mestre, encanto a Cidade da Cultura agoira os tempos que veñen, nunha cruel ironia.

Ilustración tirada da páxina dos Aduaneiros sem fronteiras (queimados polo sol).

VAMOS COMER CAETANO (NA CORUÑA)

2007-11-27T19:07:00.000Z

"Vamos comer Caetano". Así cantava a indómita carnívora de Adriana Calcanhoto, supoño que fascinada, xa non pola cualidade da carne do de Santo Amaro, ben magro que anda o home, senón pola imensidade da sua dimensión musical e estética.

O último concerto ao cal asistiu o voso adourado Falstaff, foi o do Caetano Veloso na Coruña. A Cidade rendiu o seu ouropel e a severa cadea da apariéncia ao rapaz da Bahia, encarnado finísimo home, insignificáncia morena, brevísimo Caetano, lixeira presenza plena de vigor, que nos lembrou aquel overcraft que voava sobre a erva e que chamavamos Bebeto. O talento, a hipnótica enerxia e o universo que somen no seu sorriso, unidos á aparente febleza da súa figura.

O Palácio da Opera fixo mexer as súas xóias, tal e como en tempos lograran os Beatles en Londres. Entre Lennon, Mc Cartney e outros está situado Veloso, como un dos grandes. A parróquia puido o outro dia asistir á imensa inspiración do brasileiro, nos seus sesenta e cinco anos.

Finísimo Caetano, un talo magro de flexível forma de vida vexetal, que dava en choutar polo cenário como un adolescente nun concerto de Nirvana (Cobain tamén pairou polo Teatro da Opera. Caetano fai os deveres do rock, e fai-nos a sério). O feito de ter contado nesta andaina coa sua banda xuvenil (músicos paulistas, presumo) ten contaxiado Veloso dun incurável andazo que sempre o rondou: O da eterna mocidade. O da eterna provocación. A ambigüidade de Caetano, a súa insubornável actitude desafiante, o queixo erguido cara ás hipocrisias que a cada ameazan con nos corromper. Eis o papel do xograr, do cantor, do bufón. Así o dixera en tempos Keith Richards, nun dos seus extraños momentos de lucidez:

"O rock and roll é sexo, e hai-lles que dar con él na cara".

En definitiva, gozamos como posesos. As cáveas viñan abaixo con cada chimpo do xénio, a súa adourada voz destilou beleza e talento, extasiou os esmacelados rostos atlantes, fascinou os ollares e queceu os ventres, deleitou os ouvidos co seu exquisito timbre e deixou-nos orfos, após duas horas de presenza da glória.

Un luxo, mestre. "Você faz o mundo melhor".

Por certo, "só tenho inveja da longevidade e dos orgasmos múltiplos" (mas também de alguma outra coisa, diria eu, enfim. Não é coisa de desdizer o poeta)

UNHA NOVA ANDAINA PARA O CHAÍÑAS

2007-11-25T17:26:00.000Z

Foi difícil voltar á pantalla (xa non o papel) en branco. O certo é que, ainda que semelle un absurdo pretexto, a postaxe do outro dia tracexou unha invisível liña que resulta difícil traspasar. Eis o poder da fotografia. A maldición desa ollada de desacougo entre a barbárie fica gravada na retina, e non nos dá abandonado.

Así que como o grandilocuente bufón que dei en ser e ainda son, elexín a fuxida. Liscar cun conto, como adoito os bufóns (the fool británico) facian. Esa maneira de desdramatizar na cal son escasamente afortunado, o que deriva que as miñas desdramatizacións veñan dotar o contexto, se cadra dun maior dramatismo. Que se lle vai facer, se é ese o meu fado.

O caso é que as novidades chantan o seu pouco esmerado pé sobre o acelerador, e o voso caro Falstaff sorrí encanto cavila no seu Anfritrión. Xa sabedes, ese petimetre de pensamento feble e sorriso eterno que agosta o seu tempo fornecendo madeira para a insaciável máquina. Ah, o traballo! Esa institución que purga pecados e lava toda mancha vital. Lembrade esas frases que os indíxenas profiren: "Beber é bebedor, pero tan traballadoriño!". O traballo redíme-nos e nos livra do mal, Amén.

Algo terá o traballo, que ocupa, co sono, a meirande parte das nosas vidas. Das vosas, quero dicir, dado que, como xa sabedes, un nobre saxón da miña estirpe non dá en murchar a súa xa fuxidia mocidade en angueiras que lle son próprias ás clases baixas. Outras son as sireas que marmullan nos meus ouvidos, mas é esa outra história.

Pois ben, que o doente coruñés dá en abandonar a metrópole para se desprazar á viciña Vila-Cidade de Carballo (ou Carvalho, segundo se mire), berce do insigne Alfredo Brañas e capital de Bergantiños, imenso e profundo tarro das vosas eséncias pátrias. Bergantiños coa súa toponíma de resonáncia pre-romana: Corcoesto, Coristanco, Paiosaco,..., a súa paisaxe salvaxe revelada en mate, a súa luz fantasmal, a misteriosa névoa que gavea a montaña ao atravesar-mos o arteixán Val de Loureda, a amabilidade da súa xente, capaz do agarimo e do máis atroz feismo arquitectónico, nos felices setenta e oitenta (agora, seica en fase de rexeración).

O caso é que considero que deixar atrás a Cidade Infernal de pretensión e ruido, a farturenta Gomorra que en balde se prostitui, há-lle vir ben ao imberbe anano, para adquirir consciéncia da vida e afiar o seu sabre en lizas de maior altura. Coidarei de que o meu neno non caia vítima da melancolia (endémica de tan fermosas paraxes), e tentarei convencé-lo para que traia Literatura e algo das excelentes horta e cabana gandeira, que non só de poesia vive o home.

Enfin, como ao rapaz isto de madrugar amóla-o tanto como ben lle fai, vaian para el os meus azos, así que, sen que serva de precedente, e a tal fin de inédita filantropia no voso Falstaff, alá lle mando esta foto, collage onde o mesmo James Cagney??? (xa lle gostaria ao baldreu herculino) vestido co traxe Prince of Wales que o identifica coa enxurrada engomiñada que toma as nosas rúas agocha no seu corazón o traxe do súper-heroi da Agra do Orzán, disposto a bater encanto for preciso. Ánimo, rapaz, traballa moito, que hai que manter á túa prole e ao teu xentil e indolente convidado.

Ahhh, as cousas que un ten que facer para aforrar-lle unhas sesións de psicoterápia á mermada Economia Familiar...

Imaxe: Obra de Jean François Martin

CHEGARÁN TARDE AO XUIZO

2007-11-19T19:54:00.000Z

O XUÍZO FINAL

. Surgite mortui, et venite ad judictium
. (I. Cor. c. 15)

E El mandará Deus aos anxos
que separen os bos dos maos.
E poñerán a uns a un lado co santo Abel,
cos mártires,
co pobre Lázaro.
Aos outros, con Caín,
co emperador tirano
e co rico avarento.
Á dereita Pedro e á esquerda Xudas,
o infame.
Até cando?, preguntarán os condenados.
E o Señor aclarará a voz nun vaso de auga:
Por sempre e até o fin.
E rematado todo,
chegaremos nós,
os rezagados,
o queixume dun carro de Soneira
no xa desértico val de Josaphat.

Manuel Rivas ("Costa da Morte Blues", 1995)

DESPOIS DE TODO, O MAL

2007-11-18T18:45:00.000Z

Esta fin de semana tivemos o priviléxio de receber a visita de Sperelli, o vigués exquisito. Como sempre, deleitou-nos coa súa presenza aguda e intelixente. A breve mais intensa estadia de Sperelli (arrebatado do seu señorio tudense de Baldráns) é garantia dunha cátedra elevada en Literatura e Vida.

Unha das obsesións do voso cronista é a presenza do mal no ser humano, a súa natureza e a súa manifestación na sociedade. A raiz desa vella teima, a actualidade literária veu no noso socorro. Sperelli traia unha cópia da entrevista efectuada en Babelia a Jonathan Littel, co gallo da publicación en español e catalán (mil e pico páxinas, e hai quen a edita en catalán. Iso é indústria. Como se ve, non só hai leitores, senón editoras que coa base dunha potencial clientela, arriscan? traducindo) da súa obra As Benévolas.

O primeiro que lle dixen foi que Littel acabava de foder-me unha obra de teatro que estava escrevendo sobre a léria das Einsatzgruppen, ou ese corpo especial de asasinos que se encargavan durante a invasión da Unión Soviética (unha guerra, non esquezamos, considerada por Hitler e a súa cúpula -dada a composición racial do Oeste eslavo- de aniquilación) de limpar de xudeus, eslavos, ciganos e comunistas as zonas que ia ocupando o exército alemán. O extermínio, o holocausto en sí, a radical variación no comportamento do exército alemán en guerra, a respeito da I Guerra Mundial, até converter-se nunha infame canalla, é xa história, pero a súa actuación na fronte do Leste, ainda segue submida na brétema. Alguén lembra aquel filme perdido nos tempos chamado Kaputt?.

Sperelli considerava que a publicación da obra de Littel non devia impor-me autocensura, pero o certo é que o tema poderia semellar (se tiver a máis mínima repercusión pública, que obviamente non vai ter) oportunista. O certo é que sempre me sorprendera que ninguén se encargase literáriamente dese corpo de lixo humano, que actuava man con man coa Wermacht. E recoñezo que levo recorrindo de xeito reiterado ao Holocausto e á Alemaña nazi como matéria literária, precisamente por tratar-se dun momento histórico paradigmático nesta cuestión, e sobre o que existe amplísima documentación.

Littel, á marxe do seu diletantismo, adéntra-se na figura do verdugo e a súa xustificación social. A carniceria de Ucránia no 41, profusamente documentada pola obsesión teutona por testemuñar a súa eficácia, forma parte do sumidoiro da História humana. As fotografias de Ucránia que teñen chegado até nós son dunha obscenidade terrível. As vítimas son obrigadas a ollar á cámara, e os seus rostos arrepiados resultan dignos, os seus ollos crávan-se nos nosos, e acompáñan-nos na noite. Os verdugos, pola contra, son morralla babexante, que sorrí encanto apoia o canón nas témporas da vítima, fai burla ou acena ao compañeiro que imortaliza a matanza.

A cotianeidade do mal, do ser humano derruido, submido na ruindade, é unha das máis lonxíncuas sombras da civilización. Littel manifesta na súa entrevista:

"Só os inxénuos poden acreditar que a cultura axudará a que sexas bon (...) A cultura non nos protexe de nada. Os nazis son a prova. Podes sentir unha admiración profunda por Beethoven ou Mozart e ler o Fausto de Goethe e ser unha merda de ser humano. Non hai conexión directa entre a cultura con C maiúsculo e as túas opcións políticas,..."

A barbárie que se manifesta entre seres que elixen. Entre cidadáns que optan non só pola destrución do outro, senón pola súa tortura, pola súa aniquilación en série. O nazismo impuxo a novidade de canalizar a matanza através dun proceso industrial, coa incorporación da organización da produción á chacina que se perpetrava en campos sitos mesmo na própria Alemaña.

Sperelli apontava tamén ao horror que asemade sobardava o livro de Vasili Grossmann"Vida e destino", sobre o que tamén falaremos cando toque.

Ese horror parece conatural ao ser humano, e abrolla de xeito recorrente, manifestándo-se en periodos de desorde social, coincidindo con momentos nos que a coerción imposta polas normas da comunidade eslúe. Vai ser, na História do Mundo Contemporáneo, na Alemaña nazi onde o próprio orde político e social propície e incentive a execución desas condutas.

Por hoxe, a terrível fotografia da actuación destes seres de apariéncia humana, hai apenas 66 anos, como medida do horror que habita silandeiro entre nós, agardando a impunidade para se manifestar.

VENRES SHOW

2007-11-12T19:35:00.001Z

O pasado venres, o voso caro narrador tomou parte nunha prolongada xornada de despedida (e case embarque) dun barbado coruñés, que terá xa atravesado o Atlántico para aterrar alén dos Andes, alí onde os mapuches ou araucanos.

Ainda que a tribo que homenaxeava ao emigrante do amor (porque diso se tratava, rapaces. Do amor, que todo fai posível ou así no-lo fai crer, se for preciso e a evidéncia o contradixese) non era do todo coñecida, o ambiente estivo cheo desa insá camaraderia que caracteriza aos ártabros. E mala chispa os coma, dado que, levado desa eufória inducida que nos move aos saxóns, o voso Falstaff prescindiu da súa flema (sic) para cair nas mil e unha maldicións que se derivan da simpatia. Correron os caldos e as brincadeiras, os pratos de viandas e chuletóns (My Godness, my Almax), e mesmo houvo lugar para futbolíns e bailes rituais.

Así foi, e ainda que sei que Sir Albert Carlton (neste intre en incógnito paradeiro) censurará coa súa voz impostada o meu comportamento por diletante, záfio e comechón, a miña honra impéde-me mentir aos meus leitores.

Obviously, o weekend posterior a tanto delírio transcorriou nesa lentitude narcotizada dos refugallos que a maré cuspe nas praias. Efectivamente. O voso voluminoso amigo amañeceu atinxido polos demos da cabeza e o estómago (xa que logo, dous dos tres cerebros propostos polo adourado Grego sériamente danados), que en van tentou esconxurar con fármacos vários.

En definitiva, resultei un ser entrañável, equiparável a calquer compoñente do mobiliário doméstico, maiestático e en luctuoso siléncio.

O dito. Que o demo leve a esta grei de coruñeses satánicos!!!

Ilustración: Obra de José de Ribera ("Sileno borracho", de 1626), onde as forzas do mal corrompen un espírito puro, situación parella á do voso cronista. Como diria o poeta (neste caso dramaturgo), "Aprenda en cabeza allea"

MAL NUN TE HAZ

2007-11-12T19:35:00.000Z

Hai xa algún tempo que nas miñas incursións nouturnas (a cada máis esporádicas, dadas as vomitivas rutinas do meu anfitrión, e non vou dicir máis) non visito o Patachim. Mais con todo, o outro dia dei co seu fotolog, así como por cousa de meigas (sabido é que avondosas por alá no Monte Alto). E a miña memória, na lembranza dos bons momentos pasados no local, quixo recuar para alén, até chegar á época prévia á chegada de Rubem e os seus rapaces.

O Patachim foi, en tempos, un curiosísimo lugar. Un lugar de culto (e de cultos) na noite coruñesa. Alí foi onde se ubicou a Tasca Bohémia de Carlos, suxeito que na Coruña dos anos 60 levaba o alcume de Carlos (sic)e O Bohémio. Imaxinemos o que os meus caros coruñeses podian tomar por bohémio naquel tempo. Imaxinemos que opinión terian, recén saidos dun baile no Hotel Finisterre ou na Granxa (actual Punto 3, kids) dos siareiros actuais que frecuentan o Patachim..

Pois ben. Carlos, catalán de orixe, varou o seu barco vital na Galiza rural daquel tempo. Neses anos de réxime militar e aventura, traballou na Arqueoloxia -é de supór que case pioneira na postguerra-, aplacou a súa goréncia polo Románico Galego (tan diferente do catalán), e deu en botar raices nesta Terra.

Anarquista e exquisito, sobrio e altaneiro, chafalleiro e xenial, dotado dunha retranca nada extraña aos cataláns, profundamente culto e extremadamente vulgar (esa vulgaridade dolosa, filla da maiéutica), deixou a súa pegada na Coruña, e, ao cabo, abriu a súa Tasca, que ficaria para a História como inaugural e senlleira presenza da Hostelaria nouturna coruñesa na Rúa de Beiramar. Como rezava o letreiro que subtitulava o local, "A 401 metros del Cementerio".

Pois ben, Carlos converteu-se nunha atracción turística, cando vestido con mantos e tocado con cascos e toda unha parafernália pseudo-pagana, lia o esconxuro da queimada ou recitava os seus salmos irreverentes, entre a gargallada do persoal. Aquel oficiante de forte corpo e longas barbas esfiañadas e prateadas facia mostra dun talento e un doente sentido do humor que fascinou durante muitos anos:

"...Bienaventurados los romanos, que estaban de-pilatos hasta los cojones, igual que los gallegos de los Rosones".

Ateu e quen de rir da súa própria sombra, coñecíno sendo eu neno, e recoñezo que sempre sentín unha extraña fascinación por aquel personaxe, tan sensível e bárbaro a un tempo, tan diferente a todo o que, naqueles finais dos 70 e primeiros 80 nos resultava familiar. Divertia-me a súa insubmisión, frente ao escándalo das miñas tias e o irónico sorriso da miña nai. Sei ben que meu pai compartiu non poucas conversas con Carlos, que disfrutou da sua fala e padeceu o seu encanto.

De todos os xeitos, un dia Carlos finou, tan lonxe do Mediterráneo. Como fóra o seu desexo, o seu corpo foi soterrado ao pé dunha árvore, no Cemitério Civil da Coruña. O caso que pecha a fermosa história de Carlos foi a visita que a miña nai e unha amiga asturiana fixeron para lle levar unhas flores ao Cemitério. Esta muller, unxida cunha divertidísima espontaneidade, e que tivera en boa estima a Carlos, fíxo-lle este fermosísimo panexírico falado, alternando castelán e eses xiros asturianos que tanto nos alegran, e que hoxe vos deito aquí, mutatis mutandis:

"Aquí estás, Carlinos, como tu querias, debajo de un árbol, junto al mar,... Mira, yo ya sé que a ti no te gustaban los curas, y que no creías en nada, ...pero yo voy rezate un Padrenuestro, porque mira, fio: Total, mal nun te haz."

E entre saloucos reprimidos, á sombra das follas de aquela árvore, e cabo do mar, sonou o Padrenuestro no Cemitério Civil da Coruña. Carlos e as gaivotas deveron sorrir, pensando en que, despois de todo, mal non lle ia facer.

E na súa Taberna, hoxe está o Patachim, que conserva grande parte da estrutura, picado da pintura das paredes e madeira do local orixinal.

A CHEGADA DO LÍTIO (JOSÉ AGUSTÍN GOYTISOLO)

2007-11-07T18:25:00.000Z

LLEGA EL LITIO

Mucha tristeza nunca le humilló

pero temía el hondo pozo oscuro

que él envolvió en sus aguas cenagosas.

Mucho haloperidol; pinchazos de antabús

probó electroterapia veinte veces

y salió disparado hacia una vida

que ahora ya no recuerda: quince años

hasta que llegó el litio: quince años

perjudicando a todos los que amaba

pues gastó su dinero y el ajeno

en alcohol en viajes y en delirios.

Pero el litio llegó y está en su sangre

y ahora es su compañero de por vida

hasta la oscuridad o la luz total.

José Agustín Goytisolo. De Las horas quemadas (Lumen, 1996).

ONDE ACABA O MAR

2007-11-06T21:29:00.000Z

Estas dúas últimas semana, levado polo traballo do meu acolledor alter-ego e benfeitor (dado que el me alimenta e veste, e reparade nos meus bon dente e excelente -léa-se caro- gosto indumentário), tiven de desprazar-me á viciña Cidade de Ferrol.

A viaxe desde A Coruña en horas tan temperás proporciona fermosísimas estampas, polo xeral vencelladas ao progresivo amañecer sobre as rias, que en determinadas zonas semella sobrenatural, como en O Pedrido e o Eume, arrebatando luz á névoa que os cega co seu refrexo fantasmal. Se un logra sobrevivir ao irracional desacougo da macrourbanización de adosados de Fadesa, a inxección de ánimo que supón avanzar gañando terreo ás sombras (o abrente esténde-se desde o leste, así que, segundo camiñamos, as sombras van ficando atrás), a xeira proporciona momentos de magnífico abraio.

E o que foi da Cidade, submida no seu ancestral desalento? Que foi das fermosísimas ruas da Magdalena, construidas baixo o prisma técnico do racionalismo, de cadrículas perfeitas, liñas amplas que evitan edifícios altos de máis que produzan o efeito túnel, da simetria ao servizo da harmonia urbana?. Ferrol posuiu a intelixéncia económica e científica, e esa pegada, pese a quen pese, continúa presente no seu deseño arquitectónico, prévio ao do Eixample barcelonés (poño por caso).

Cando o egréxio bufón pronunciara unha das súas frases históricas: "Coruñeses, tranquilos, el humo va para Ferrol", cando o Aegean Sea esfozou contra os cons da Torre, o subconsciente venceu ao Megalómano. Semella que a construcción do prestíxio próprio deve fundar-se, basicamente, na ruina do viciño (algo, por outra parte, endémico do cosmos céltico). Enfin, meus leitores: A brétema multiplica o noso individualismo, e evita o coñecimento, o contacto preciso.

E así, Ferrol escintila ao sol da invernia, deslumbrando a visión por Rubalcava, Galeano, a Rúa Real,...nun agradável paseo entre as rúas semidesertas, do Comércio ainda altivo, as boas livrarias, o seu histórico e pioneiro Ateneu (fundado en 1879), e as suas fermosísimas donas, que camiñan resoltas sobre as rexas lousas de pedra (ainda as primitivas, sen que algún "iluminado" as teña substituido...algún dia explicarán-nos o que se fixo de todas as lousas da Cidade Vella coruñesa), co desdén lavrado nos ollos.

E así, para alén de disfrutar co paseo melancólico próprio do tempo, tiven ocasión de compartir mesa co Vizconde da Falperra e Zas, que me descobriu o Lepanto, casa de xantar das de antes, atendida con mimo-mimeiro por unha encantadora señora das de lume lento nas cazolas. Alí, o Vizconde, con dez anos de traballo ferrolán ás costas, apresentou-me os seus habituais compañeiros de "refeição", fillos de Burela e Aragón. Na cálida e interesantísima compaña, o tempo para xantar foi-se como auga entre os dedos.

Havia de reservar-me o retorno outra imaxe de carga atómica. Atravesando o Eume, o esquelete dun barco varado, ennegrecido do tempo, serve de lugar de repouso a unha bandada de cinco corvos mariños, elegantes e orgullosos, coa súa plumaxe oferecida ás últimas raiolas do dia.

Lonxe de tan poética imaxe, un letreiro anunciava a "Peaxe", facéndo-me esquecer que pouco antes, na saída de Ferrol, un desvio á direita conducia a "O Sino". Estiven a piques de tomá-lo, movido pola pura curiosidade de saber o que os meus fados me reservaba. Infelizmente, e como sempre acontece ao voso Falstaff, non tiven coraxe.

BOGANDO AO VENTO : VINTE ANOS

2007-11-03T12:02:00.000Z

Hai vinte anos desque Gonzalo Suárez nos premiou con este filme. Con él, e con algún outro, todo comezou a encaixar. O miudo e complexo puzzle, cheo de doorosas aristas, atopava a súa explicación. Os males non eran do corpo, e aquel permanente humor melancólico que supuñamos único, era recollido por Suárez, recuperando todos aqueles caros amigos pasto dos vermes desde case douscentos anos. A reproducción do Romantismo, da estética, da paisaxe vedada ao home, da veada traxédia que conforma a madurez, eran filmadas con toda caste de detalles, reproduccións nos cadros da película de obras pictóricas da época, citas literárias, unha sensibilidade especial cara ao tema e ás figuras retratadas, un absoluto acerto nos interiores e exteriores,...

Para o mozo extraño e fuxidio que eu era, Rowing with the wind foi o mellor agasallo que podia receber nos meus dezaseis anos.

Cinematográficamente, milleiros de oráculos cuspirán veneno. "Incompleta", "incoerente" - dirán. Todos sabedes que as experiéncias de iniciación adoecen de realidade, de todo aquelo que refugue a emoción. Quen quere a realidade, despois de todo?

Byron di-lle a Mary Shelley: "Se tiveches o poder de escrever o noso destino, polo menos ten o valor de aceitá-lo". Cantas veces, a Duquesa de San Roque de Fóra e máis eu temos recitado diálogos de memória, vagando polas rúas molladas dunha Coruña tan diferente, sen o ollar tomado polas eivas do cepticismo.

Grazas a Suárez, eu souben -algúns soubemos-, nas perigosas augas da adolescéncia, que non estavamos sós. O resto, é história (íntima, pero ao cabo história).

Pois iso. Xa van vinte anos, e alguén tiña que celebrá-lo, lembrando aquel incandescente lume da mocidade.

ONDE RUBEN RUIBAL GAÑA O PNLD, E ATINADAMENTE REPARTE LEÑA AOS COMENSAIS

2007-10-28T08:13:00.000Z

É inevitável, cando cae algún novo prémio literário de releváncia (porque é certo que por veces caen, e non son lanzados de maneira arbitrária e/ou imerecida), estabelecer toda caste de comparanzas, homoloxias, mesmo pór na báscula as traxectórias e a entidade das obras premiadas, na procura de certo equilíbrio, certa coeréncia nos critérios de resolución dos Organismos que os conceden.

Esa reflexión caeu sobre min cando tiven notícia da obtención por Rubén Ruibal do Prémio Nacional de Literatura Dramática, pola súa obra Limpeza de Sangue. Pensei na lexítima alegria de que sexa premiado un tipo da miña própria xerazón, magnífico actor coñecido hai anos (comezan a ser demasiados) en fermosísimas trincheiras. Un rapaz e un autor caracterizado pola súa autenticidade, que defende un bon texto dos que xacen orfas grande parte das literaturas máis contemporáneas, que non padece o medo á língua que mostran/mostramos os presos nas nosas torres, e que, ademais, lonxe de lamber os pratos que lle serven, monta un desimpério pondo a feder a tírios e troianos encanto colle a alcachofa. E ademais, fai-no con razón e co corazón na man. Non é maravilloso?

El País dispara con bala, co titular “El desconocido salta a las tablas”. Efectivamente, a traxectória de Ruibal é curta como autor, e é inevitável, nun galardón destas características, estabelecer paralelismos con outras figuras destacadas do Teatro Galego que non teñen accedido ao mesmo. Unha probável resposta sería que este ano tocava galego, e que se procurou un autor novo e alleo aos circuítos da oficialidade cultural. Se ese foi o critério, bendita resolución. A obra supón un revulsivo na Literatura Galega, por mostrar que tamén hai vida intelixente na produción dos nados nos 70 (e posteriores, naturalmente), racha coa lóxica inapelável de que non existen autores galegos de cualidade para ser representados (co que hai que recorrir, sistemáticamente, a clásicos internacionais), e finalmente, pero non menor en releváncia, reintroduce a temática social como un elemento de actualidade no teatro (algunha vez deixou de está-lo?).

Apenas unha breve pexa na lembranza: Roberto Vidal Bolaño, de quen agardamos con impaciéncia que algunha editorial galega asuma a compilación das súas obras completas, non obtivo este prémio. A presenza de Vidal Bolaño na obra de Rubén, –que el mesmo cita cunha devoción honesta e admirável-, fai-nos lamentar ese inxustificável esquecimento. Esquecimento que, por outro lado, tamén é habitual nestes lares, algo xa muito máis imperdonável. A cova de ratos na que se ten convertido o noso Teatro desde que houvo cartos públicos polo meio, ten derivado en que a carcoma devore de contado os restos de calquer figura irrepetível. Non obstante, o acontecido con este home carece de nome. Obras como Laudamuco Sr. De Ningures, Dias sen Glória ou Rastros (por citar apenas algunhas nunha extensa produción) terian un lugar privilexiado na programación de calquer Literatura Dramática Nacional. De algunha extraña maneira, este prémio a Rubén vén de supór, por eses retortos vieiros do espazo-tempo, un recoñecimento indirecto á obra de Vidal Bolaño.

De todos os xeitos, o galardón, por prematuro, non devera conducir Rubén ao desalento, ao sentimento de ser imerecente do mesmo. Limpeza de Sangue vén de ter e vai ter unha trascendéncia para o noso Teatro que agardamos sirva de revulsivo para que repensemos temáticas, espectáculos, políticas de prémios e autores. Se a iso unimos a linguaxe de Rubén (reitero), o excelente ritmo da peza, a esmerada estrutura de que fai gala, a ferinte veracidade dos seus personaxes e o feito de estármo-nos perante un home coa cabeza ben amoblada e sen medo a perdé-la por falar, por opinar, por escrever, polemizar, algo me dí que Ruibal só ven de dar-nos a primeira de muitas alegrias.

JARVIS COCKER: O AGUDO DANDY PROLETÁRIO

2007-10-27T13:46:00.000Z

Que esta galeria de dandys contemporáneos tivese encetado con Frank´n´Furter quizá condiciona en exceso os elos que de seguido han de se engarzar na cadea.

E hoxe toca-lle ao clásico contemporáneo Jarvis, todo un dandy sen fisuras nos seus comezos con Pulp, e agora convertido nun moderno pai de família esperanza dos modernos pais de família. Jarvis Cocker pasará á história do pop polos glosados álbumes de Pulp "Common People" e "This is hardcore". O seu reino seria dos 90, mais ah!. Outro que, como Pastoriza, atopou na vida familiar renovada inspiración, e desde a Franza contraataca con novos azos.

Cocker mantivo sempre unha pose de acusado esteticismo, mesmo cando se entregava á máis salvaxe crítica social. Fiel ao danificado estrato do que procedia, fillo dunha família na que o pai largara para Australia e a nai tivera de botar soa o cativo adiante no durísimo Sheffield da crise económica (lembrades Full Monty?), Jarvis soubo combinar á perfección a sua atitude coa conciéncia clara da súa orixe.

Dado que o madurecido Cocker gañou en guedellas e descomunais gafas de pasta, pero non perdeu a súa inata elegáncia humilde e o seu físico longo e baldreu, a etiqueta de dandy ten-na ben merecida. E se ainda por riba mantén a rudeza do seu discurso incólume, merece toda a nosa simpatia.

She came from Greece she had a thirst for knowledge
She studied sculpture at Saint Martin's College, that's where I caught her eye.
She told me that her Dad was loaded
I said in that case I'll have a rum and coke-cola.
She said fine and in thirty seconds time she said, I want to live like common people
I want to do whatever common people do, I want to sleep with common people
I want to sleep with common people like you.
Well what else could I do - I said I'll see what I can do.
I took her to a supermarket
I don't know why but I had to start it somewhere, so it started there.
I said pretend you've got no money, she just laughed and said oh you're so funny.
I said yeah? Well I can't see anyone else smiling in here.
Are you sure you want to live like common people
You want to see whatever common people see
You want to sleep with common people,
you want to sleep with common people like me.
But she didn't understand, she just smiled and held my hand.
Rent a flat above a shop, cut your hair and get a job.
Smoke some fags and play some pool, pretend you never went to school.
But still you'll never get it right
'cos when you're laid in bed at night watching roaches climb the wall
If you call your Dad he could stop it all.
You'll never live like common people
You'll never do what common people do
You'll never fail like common people
You'll never watch your life slide out of view, and dance and drink and screw
Because there's nothing else to do.
Sing along with the common people, sing along and it might just get you thru'
Laugh along with the common people
Laugh along even though they're laughing at you and the stupid things that you do.
Because you think that poor is cool.
I want to live with common people, I want to live with common people [etc..]

E ainda que sexa un lugar común, vaia como ligazón para profanos, un dos seus grandes temas: Common people, do disco homónimo. Vai coa magnífica letra, pura retranca de Sheffield. Achégo-vos tamén outro temazo case-crooner, "Running the world", do seu album en solitário "Jarvis", a xeito de karaoke. Que disfrutedes do collage e de Jarvis!!.

ONDE FALSTAFF, AINDA CONVALECENTE, RETOMA AS RÉDEAS

2007-10-27T13:20:00.000Z

Vaia, meus amigos!!! Unha incómoda e funesta baixa produto da Maldición de Moctezuma (ou así chamavamos nós no noso tempo ao ventre solúvel por obra e graza dun perverso virus) afásta-me por uns dias do caderno, e xa se reactiva o meu infame anfitrión, para ocupar o meu lugar.

E desculpade que evidencie de xeito tan clamoroso o meu desencontro con él. Entendo que sexa un absurdo sentimental sen a devida maldade. Entendo que abomine das singraduras nouturnas e os fastos excesivos. Mesmo podo chegar a comprender (difícilmente) que exerza o deporte, a leitura pia, a meditación e o seu seguimento de dietas macrobióticas (tamén as seguira o meu benquerido Byron, sen muito aproveitamento). Pero o que non podo consentir é que me suplante de cando en vez, rompendo toda coeréncia neste textos que tanto arrebatar ao sono me supoñen.

O único que me consola é saber da vosa rendida fidelidade, e ser consciente de que o voso critério saberá distinguir a miña Arte incandescente do seu repugnante spleen de aburguesado coruñés preso da roda que todo asoballa. “Ben, diria-lle eu, padeces os rigores da vulgaridade do teu tempo, pero fai polo menos algo por te liberares,...” Mais, ah!! Para él non hai liberación que non pase previamente pola Axéncia de viaxes e o pagamento coa visa. Enfin, meus e miñas caras,…carne de Prozac!!.

Así que tranquilizade os vosos ánimos. Rachade a sensibleria que subxacia na postaxe de onte-da autoria desde esmacelado diletante-, e celebrade os nosos 100 encontros cun bon cocido, unhas boas cervexas (ou, no seu defeito, con deliciosas baias destiladas en xenevra que gocen do carimbo da súa Maxestade, off course) e uns esotéricos bailes nouturnos de reprodución coa fauna local!!!. Facéde-o, porque eu non podo!!! Os meus excesos estomacais avócan-me á retirada por prescripción facultativa, así que estou a zume de limón e auga de arroz.

Maldito Anfitrión!! Carraxento Moctezuma!! Havédes-mas pagar todas xuntas.

Ilustración: Retrato de Falstaff, pintado por Adolf Schrödter

Texto: "Non me volvas suplantar, anano imberbe!!!"

TODO VAI FLUINDO (E VAN 100)

2007-10-26T18:49:00.000Z

Así é, e xa estamos de cumpre métrico. 100 postaxes de Falstaff, a cada máis e máis mergullado na brétema coruñesa. Despois de todo, quen non diria, na leitura das súas aparentemente desapaixonadas crónicas, que o gordecho malandro por exceléncia non comeza a adorar o vello confín ártabro?.

Cando oferecín a Falstaff, como bon amigo que aguilloa e a un tempo aquece a nosa estirpe, que recuperase a súa saudade retomando a escrita, xamais agardei tan prolixa mostra de traballo. Sabido é o difícil que é arrincar meu amigo do seu natural hábitat: os clubes coruñeses, as barras locais e concomitantes, as livrarias e antros polo estilo, así como os teatros -eses lugares de fume, acabamento e depravación?-. De todos os xeitos, devo recoñecer que as súas andainas ten-nos permitido gozar das súas extrañas reflexións, do seu británico sentido do humor e da súa (enorme) bonomia.

Así que, aproveitando a convalecéncia do meu benquerido amigo -atinxido dese maligno virus que disolve os intestinos por ondequer que un mire-, aproveito para revisar o seu traballo e congratular-me de ter recuperado Falstaff para que siga a mortificar-nos. Despois de todo, un agudo e lengoreteiro inglés sen escrúpulos ten muito traballo que facer na Coruña.

Que o siga a facer, e nós que o vexamos. Feliz Aniversário, meu caro Falstaff, ainda no teu actual estado licuado.

NA BRÉTEMA...

2007-10-22T20:17:00.000Z

A vinte de outubro xa, a ponte que conduce a O Terrón asenta indolente sobre os seus peares, case desdibuxada polo vapor de auga producido por esta calor pre-invernal. O sol; este sol que , ainda privado das súas enerxias estivais, é ainda quen a quecer as nosas costas, inducíndo-nos a considerar posível unha tarde de lecer adurmiñada nos brazos de Lourenzo.

O abismo da invernia xoga con nós, caneando a nosa perplexidade. Onde ficou aquela certeza estacional da nosa neneza, alá onde os invernos eran sólidas pantallas de chúvia, e non intermitente orvallo partisano?. O novo statu quo climatolóxico descolóca-me. Descolóca-nos. A miña xa prolongada auséncia do Reino impede que vos informe sobre os caprichos do clima nas Illas, digno quizá dun capítulo dos Vingadores. Confio en que, polo menos, as impenetráveis brétemas londinenses ainda sigan a confundir os corvos da Torre, en lugar de ter deixado lugar á impeniténcia do Astro Rei fervendo ás aves na súa própria pluma moura.

Aquí, encanto Outubro enfia o seu cabo, o voso Falstaff permanece submido na brétema.

Ilustración: O viaxeiro nun mar de névoa, de Caspar David Friedrich

AS NOMINAS GALEGAS, AS SEGUNDAS MÁIS BAIXAS DE ESPAÑA

2007-10-15T17:03:00.000Z

Lendo esta notícia da Voz de Galicia, o certo é que surxen várias reflexións, que vou-vos aforrar, para que non vos dea dor de cabeza. Ben sei das reiteradas coitas que a todos abafan con esta cuestión, así que só vou recoller unha das primeiras que me veu, cando pensei nese comentário que adoita facer a xente sobre o bordes que son os dependentes dos estabelecimentos e comércio en xeral. Segundo o artigo, nen sequer chegan a mileuristas, como norma, así que:

O raro non é que sexan bordes; o raro é -a vista do que cobran- que non te cuspan na cara.

E como á dor dos pecados sucéde-lle propósito de emenda, mellor botar unhas risas tirándo-lle o pó a algún deses vellos vídeos dos oitenta. Que tal "Economia Sumerxida" , tan ad hoc?? (Vendemos Biblias polos pisos/ hai quen as quere comprar? /Somos vintenove na casa e estamos todos no paro...). Os Resentidos. Como para non está-lo.

Saúde (e remuneración digna)

MADRUGAN GARAVATAS ENTRE A ESCURIDADE

2007-10-13T15:40:00.000Z

Un home anoa a suá garavata na escuridade do abrente. É a Avenida de Rubine, e un ar de maresia vai varrendo cabelos e sonoléncias cara ao centro da Cidade.

Dentro do carro, aparentemente protexido da visión dos que fóra camiñan apresurados, axusta ese "adival-de seda-pero adival" no seu pescozo.

Na rádio do carro, Belle and Sebastian deslizan Waiting for the moon to rise, encanto a mañá supón apenas unha sobrenatural premonición. O dia poderá ser un suceder de nefastos aconteceres; Un céu de formigón que agoire auga e pedra e ferro.

A muller canta a noites que morren, soles que gavean polas nosas costas, trens que parten e a escuridade que enchen o céu oriental, e a súa voz arrola o noso corpo ainda saudoso dos lenzos,...

No amañecer, xa prerrafaelita por obra e máxia dos escoceses, o home diríxe-se ao seu lugar de traballo. O seu rosto, agora enfeitado cun sorriso estúpido, encara a porta da Oficina nun aquel de res inexplicávelmente divertida ao enfiar o cadalso.

GALEGUÍSIMO BRASIL

2007-10-09T18:50:00.000Z

Viagem do Suso Sanmartim (autor do blog Angueira de Suso, para a cal tedes ligazón á vosa esquerda) ao Brasil, e o que nos trouxo de agasallo? Pois este fermosísimo collage de cartaces do alén mar, obtido das muitísimas fotos que alí tirou.

Permitin-me afusilar-lle o collage. Pareceu-me tan fermoso en concepción e cores, e lembrou-me tanto ao mesmo Brasil, que a saudade me condenou. Me Desculpe, Seu-Suso!! Bom trabalho.

Recoménda-se premer sobre a foto, para aprezá-lo como merece.

O HORROR, O HORROR!!!

2007-10-09T17:03:00.000Z

Está ben, meus ilustradísimos leitores (e leitoras; todas sabedes que, no fundo, este desveo da escrita silente e non remunerada é sempre na vosa honra), podo ver a vosa decepción:

"- Outra volta este cretino recorrindo aos lugares comúns. Conrad, Marlow, Kurtz, o Rio Congo (por certo, chamado O Grande Rio polos portugueses -os primeiros ocidentais que atinxiron o seu esteiro-)".

Está ben, está ben. É Conrad, naturalmente. O horror, a terrível constáncia polo ser humano da súa chegada ao fundo absoluto. Á crúa e abominável Nada do horror. A leira africana de Leopoldo II de Bélxica era sen dúvida un bon lugar para a adquisición de tan gratificante experiéncia.

Mas non ía eu por aí, precisamente. O horror, que é un horror, descobrin-no o pasado domingo, de maneira moito máis frívola, cando Chus me vendeu o País en Vilanova de Arousa, e ouh, Mon Dieu!!! Alí estava, mesmo na contracapa:

O Doutor Chams, factotum da xeringa máxica! Restaurador de fazulas, exterminador de enrrugas e paladín da Eterna Mocidade. Convencido de que poderá chegar a facer milagres, o Doutor-Demiurgo esgrime un dos seus aplicadores de felicidade, facendo a brincadeira de emular a súa histriónica imaxe nun cartaz. Lamentávelmente, non dispoño daquela arrepiante instantánea, que me lembrou ao coitado de Marlow e á súa xa clásica frase. Fedellando pola Internet dei con estoutra, que tampouco ten desperdício.

Denostado por uns, e louvado até o delírio por outros, este encantador galeno crava a súa agulliña, e obra o milagre de tersar pelexos en transe de necrosado, seica. Xa que logo, este o voso blog non podia por menos de publicitar tan filantrópica (1.500€ por sesión) acción, para que no exercizo dos vosos democráticos direitos (tanta vivenda, tanta vivenda) exixades a vosa inxección, que vos permita manter-vos mozas e mozos de beleza eterna e inalterada.

Entre as densísimas selvas do Zaire, os ecos da voz de Conrad ainda resoan, definitivamente enaxenado polo brutal bater de realidades. O amigo Conrad, que morreu sabendo que as selvas máis mortíferas distan moito do Trópico.

O Doutor Chams brande nas súas mans a xeringa, e eu, que teño o dia estupendo, penso en Vincent Price no Pozo e o Péndulo.

Saúde (e bótox)

PRAIAS DE INVERNO

2007-10-03T16:41:00.000Z

As praias de inverno cheiran a argazo e sal. Cando o sol desaparece, a tonalidade da area muda, apagando o seu brillo até virar fotografia en branco e negro. Coas bañistas, coa desconexión da megafonia e o éxodo dos vendedores de xelados, dos corpos espidos sobrados de argumentos e do hostil varullo, a desolación do siléncio instaurou o seu reinado.

O siléncio é un espellismo, nas práias de inverno. O seu advenimento precede ao fragor do Mar, interprete de Sinfonias de Destrucción. No inverno, o son do mar deixou de ser murmúrio para se facer estrondo. O violín dourado de Agosto converteu-se nunha orquestra de metais salvaxes.

As gaivotas deixan pegadas tremurosas na area mollada. A violéncia do Mar fai-nos imaxinar dunas de azucre alí onde se intúen os seus pasos. No ceu, corvos mariños adurmiñan o perfil das nuves. O vento é un caprichoso solista, que salpica de saliva os nosos rostos.

O tempo empiora por Fisterra. Na Praza de Pontevedra, alí onde a vaidade fai-nos ingrávidos traunseúntes, hai mulleres camiñando en camiseta. Cara ao Orzán é intuivel a iminéncia do coitelo, e cohortes de gabáns nenguneados agardan a súa quenda.

Cara á Torre, sorrín paxaros tolos, en picados suicidas sobre o vello Cárcere. Razo, Baldaio, Caión, Barrañán, Combouzas, Valcobo, Sabón, Riazor, Orzán, As Lapas, Santo Amaro,....

Na cinsa que se cerne sobre nós, Outubro ensina as súas armas.

Ilustración: Fotografia do português José Bold (Janela um)

I WILL FOLLOW YOU INTO THE DARK (DEATH CAB FOR CUTIE)

2007-10-02T16:13:00.000Z

"...Love of mine, someday you will die/ but I will be close behind/ I will follow you into the dark"

Si, xa sei que diredes que estou en plan agoiro, que ainda loce o sol na Coruña, e que aí veño eu cos ecos de Robert Smith e os seus rapaces, con toda aquela cantarela escura e macabra dos oitenta...

Que lle queredes? Seica chegou o Outono.